Articles
TREKKING.
„Jak jest zima to musi być zimno" - gÅ‚osi stara ludowa mÄ…drość. ZimÄ… dobrze zagrzebać siÄ™ w ciepÅ‚y koc, z herbatkÄ…, dobrÄ… książkÄ…. Kiedy wstajemy do pracy gdy jeszcze jest ciemno i wychodzimy, gdy już dawno jest po zmroku wielu z nas z przyjemnoÅ›ciÄ… zamieniÅ‚oby siÄ™ w niedźwiedzia i przespaÅ‚o to wszystko... SÄ… jednak szaleÅ„cy, którzy kochajÄ… tÄ™ porÄ™ roku i uwielbiajÄ… zimowe wyprawy. WrÄ™cz wydaje im siÄ™, że kiedy ktoÅ› pierwszy raz posmakuje zimowej górskiej wÄ™drówki już zawsze bÄ™dzie chciaÅ‚ tam wracać...
SwojÄ… zimowÄ… przygodÄ™ z górami najlepiej zacząć od bezpieczniejszych gór typu Gorce lub Pieniny - dużo trudniejsze bÄ™dÄ… te beskidzkie szlaki, gdzie mamy duże otwarte przestrzenie, np. Bieszczady lub rzadko uczÄ™szczane, oddalone od cywilizacji trasy - jak te w Beskidzie Niskim. Zimowa wyprawa na KrólowÄ… Beskidów, BabiÄ… GórÄ™, prawie zawsze bÄ™dzie dużym wyzwaniem. A turystyka tatrzaÅ„ska, powyżej górnej granicy lasu, wymaga obycia ze sprzÄ™tem i umiejÄ™tnoÅ›ci samodzilenej oceny zagrożenia, gÅ‚ównie lawinowego. O tejże tu nie piszemy. W zależnoÅ›ci od pogody, a także rodzaju Å›niegu (już po kilku wypadach jesteÅ›my jak eskimosi - mamy wiele okreÅ›leÅ„ na zjawisko zdawaÅ‚oby siÄ™ tak proste jak Å›nieg :) ) możemy mieć do czynienia z różnymi beskidzimi zimami...
Latem w NajjaÅ›niejszej Rzeczypospolitej na najpiÄ™kniejszych tarasach szlaki sÄ… oblegane, przepeÅ‚nione sÄ… także schroniska. CzÄ™sto w nich zamiast odpocząć, czÅ‚owiek musi siÄ™ mÄ™czyć przy odgÅ‚osach caÅ‚onocnej imprezy, a pijane i ubawione towarzystwo nie jest zainteresowane naszymi ambitnymi planami wczesnego wyruszenia na szlak. ZimÄ… jest inaczej - na szlakach znaczenie rzadziej spotyka siÄ™ czÅ‚owieka. Ci, których mijamy sÄ… zwykle dobrze wyekwipowani, bardziej Å›wiadomi tego, co robiÄ… i czego w górach chcÄ…. Nie przyjechali tu na wczasy i nie bojÄ… siÄ™ fizycznego wysiÅ‚ku. Rzadko wrzeszczÄ… do komórek i Å›miecÄ…. A w schronisku potrafiÄ… być Å›wietnymi kompanami do rozmowy - o górach, o życiu, o górach, o zainteresowaniach, o górach...
Zimowa pogoda jest znacznie mniej zmienna - rzadziej spotyka siÄ™ z nagÅ‚ym zaÅ‚amywaniem pogody, tak charakterystycznym dla letnich dni. Latem bardzo trudno trafić na kilka lub kilkanaÅ›cie dni piÄ™knej, stabilnej pogody, bez opadów i czarnych chmurzysk. Prognozy pogody Å›ledzimy jeszcze przed wyjazdem, sprawdzamy też przed wyjÅ›ciem co ma nas w danym dniu czekać... JeÅ›li dzieÅ„ jest piÄ™kny widoki zimowe ze szlaków i szczytów sÄ… po prostu przepiÄ™kne. Na drzewach osadza siÄ™ wilgoć, która zamarzajÄ…c czyni krajobraz niemal baÅ›niowym. Cudownie wyglÄ…dajÄ… zamarźniÄ™te strumyki i wodospady. Przy odrobinie szczęścia trafiamy na inwersjÄ™ - czyli odwrócenie temperatur, na górze jest wówczas cieplej a przejrzyste powietrze pozwala na widoczność rzÄ™du kilkaset kilometrów. To wtedy z bieszczadzkich poÅ‚onin widać tatrzaÅ„skie granie...

ZimÄ… z beskidzich szczytów znacznie częściej niż latem widać tatrzaÅ„skie granie
fot.: Wojciech Sobczyk
Zima w górach przynosi nie tylko piÄ™kno i same plusy. Zima w górach stwarza także i wiele niebezpieczeÅ„stw. BywajÄ… one inne w tatrach, inne w górach typu Beskidy, czy też Gorce. NajwiÄ™kszym niebezpieczeÅ„stwem czyhajÄ…cym na czÅ‚owieka sÄ… lawiny. Jednak one wystÄ™pujÄ… przede wszystkich w tatrach i tylko niektórych częściach innych naszych gór. Poza tatrami można je spotkać w Karkonoszach (rejon Åšnieżki), niektóre szczyty Bieszczad i okolice Babiej Góry. Kolejnym niebezpieczeÅ„stwem zimy sÄ… odmrożenia, Å‚atwość zgubienia siÄ™. ElementarnÄ… wiedzÄ™ o zimowych zagrożeniach mogÄ… nam przynieść liczne imprezy, organizowane w schroniskach, ale dajÄ…ce także możliwość nocowania pod namiotami tzw. biwaki zimowe - takie jak biwak "N.p.m." (praktycznie niemożność dostania siÄ™ dla nie-prenumeratorów!), "Zimak", czy impreza w Schronisku na Turbaczu.

Zimak - możliwość sprawdzenia się w warunkach zimowych, a także test namiotu i śpiwora przed poważniejszą wyprawą
fot.: Wojciech Sobczyk
WÄ™drujÄ…c zimÄ… trzeba brać pod uwagÄ™ o wiele wiÄ™cej potencjalnie niebezpiecznych czynników niż latem. DzieÅ„ jest dużo krótszy - w plecaku obowiÄ…zkowo lÄ…duje czoÅ‚ówka z zapasem baterii. Inaczej obliczamy czas potrzebny na pokonanie trasy - ciężkie warunki Å›niegowe to mnożenie czas letniego minimum razy dwa, a głęboki Å›nieg może czas mapowy wydÅ‚użyć nawet piÄ™ciokrotnie! Inaczej chodzimy w lesie, inaczej przez otwarty teren, gdzie wiatr nawiewa wiÄ™cej Å›niegu, zacierajÄ…c także przedeptany wczeÅ›niej szlak. Tu pomocne mogÄ… okazać siÄ™ Å›nieżne rakiety lub narty biegowe. A także żelazna kondycja - podejÅ›cie w miÄ™kkim, kopnym Å›niegu jest znacznie bardziej wymagajÄ…ce niż najbardziej stromym, letnim stokiem. Z kolei bezÅ›nieżne zimy oferujÄ… nam dodatkowÄ… „atrakcjÄ™"- lód. Tu przydadzÄ… siÄ™ turystyczne raczki - zÄ™by z boku butów, poprawiajÄ…ce naszÄ… przyczepność wzglÄ™dem Å›liskiego podÅ‚oża. ZimÄ… możemy też doÅ›wiadczyć nowego oblicza wiatru - Å›niegowe igÅ‚y wbijajÄ… siÄ™ w twarz, ukÅ‚adajÄ… także piÄ™kne wzorki na okularach. Do innych "atrakcji" należy efekt siwych, zaszronionych wÅ‚osów, których zapomnieliÅ›my schować pod czapkÄ™, panowie doÅ›wiadczajÄ… także zamarzajÄ…cych czÄ…teczek wydychanego powietrza na wÄ…sach i brodzie.
ZimÄ… w górach, podobnie jak ogry i cebula, mamy wartswy. Na poczÄ…tek górskiej wÄ™drówki, szczególnie przy podejÅ›ciu nie warto ubierać siÄ™ zbyt ciepÅ‚o. IdÄ…c pod górÄ™, szczególnie z cięższym plecakiem Å‚atwo siÄ™ przegrzać. Nawet przy kilkunastu stopniach mrozu możemy wÄ™drować w górÄ™ jedynie w polarze. Trzeba jednak pamiÄ™tać, aby na postoju, nawet krótkim, szbko naÅ‚ożyć na siebie choćby jednÄ… ciepłą warstwÄ™ - już w kilka minut, na przykÅ‚ad w oczekiwaniu na dołączenie do grupy wszystkich uczestników, przekonamy siÄ™, że "upaÅ‚ jakby zelżaÅ‚". Komfort wÄ™drowania zwiÄ™ksza bielizna termiczna. Na wypadek zmiany pogody, pobłądzenia lub dÅ‚uższego postoju, pamiÄ™tajmy o jeszcze jednej, dodatkowej warstwie.
Czasem przebieg szlaków zimowych bÄ™dzie siÄ™ różniÅ‚ od tego letniego, choćby ze wzglÄ™du niebezpieczeÅ„stwo lawinowe, czy inne zagrożenia - choć w Beskidach ma to miejsce znacznie rzadziej niż w Tatrach. Znajomość przebiegu szlaku, a także umiejÄ™tność posÅ‚ugiwania siÄ™ mapÄ… i kompasem (lub GPSem J ) może siÄ™ przydać także na otwartych przestrzeniach w trakcie mgÅ‚y lub Å›nieżnej zadymki. Szczególnie tam, gdzie brakuje tyczek, uÅ‚atwiajÄ…cych orientacjÄ™ w terenie.

Zimowe wycieczki wymagajÄ… dobrej orientacji w terenie
fot.: Paulina Wojciechowska
ObowiÄ…zkowa zimowa zawartoÅ›c plecaka to przede wszystkim dodatkowe sztuki ciepÅ‚ego ubrania, dobrze pamiÄ™tać także o kilku parach rÄ™kawiczek (wymianiamy zmokniÄ™te i nie dajÄ…ce ciepÅ‚a na suchutkie). Nie zawadzi kominiarka. OczywiÅ›cie termos, oczywiÅ›cie taki który wciąż jeszcze dobrze „trzyma". Folia NRC i apteczka z podstawowymi lekami i Å›rodkami opatrunkowymi - tak na wszelki wypadek. Może siÄ™ zdarzyć, że z powodu zgubienia szlaku, lub głębszego Å›niegu, przyjdzie nam trochÄ™ dÅ‚użej niż to przewidzieliÅ›my dochodzić chodzić po górach - przyda nam siÄ™ wiÄ™c czoÅ‚ówka, oÅ›wietlajÄ…ca drogÄ™. Warto mieć ze sobÄ… tzw. stuptupy, chroniÄ…ce nasze buty przed Å›niegiem, który podstÄ™pnie chciaÅ‚by siÄ™ dostać od góry. Przed wyjazdem polecam zaimpregnować buty i ubrać dodatkowÄ… parÄ™ ciepÅ‚ych skarpet ( w plecaku przyda siÄ™ dodatkowa para, gdyby okazaÅ‚o siÄ™, że nasze buty jednak przemakajÄ…). Ochraniacz na plecak, żeby nasze rzeczy nie zmokÅ‚y zbytnio - także nie zawadzi. Na wypadek Å›lizgawki na szlaku przydadzÄ… siÄ™ też raczki turystyczne, sprawniejsi technicznie mogÄ… je zrobić samemu
. Jeśli spodziewamy się słonecznej pogody - przyda się dobry krem przeciwsłoneczny i ciemne okulray, na wypadek silnego wiatru przydadzą się gogle.

Zimowy krajobraz - baśniowy niczym w Narnii
fot.: Wojciech Sobczyk
Beskidzka (lub karkonoska!) turystyka zimowa to coÅ› dla bardziej ambitnych wÄ™drowców, a także dla tych, którzy zbyt tÄ™skniÄ… za górami żeby miÄ™dzy listopadem a kwietniem jedynie obrabiać zdjÄ™cia z letnich wycieczek. Zima w górach oferuje możliwość poznania siebie w trudniejszych warunkach, wymagajÄ…cych znacznie lepszej kondycji, wytrzymaÅ‚oÅ›ci psychicznej, rozwagi a także umiejÄ™tnoÅ›ci oceny sytuacji w terenie. Turystyka zimowa to także preludium do chodzenia po górach wyższych - poczÄ…tkowo może w Tatrach (tu konieczność posÅ‚ugiwania siÄ™ rakiem, czekanem, zestawem lawinowym etc.), później może jeszcze wyżej i wyżej... Czasem brodzÄ…c po kolanach w Å›niegu, w zadymce i przy zerowej widocznoÅ›ci możemy poczuć siÄ™ troszkÄ™ jak himalaiÅ›ci...
Autorzy:
Paulina Anna Wojciechowska, Redaktorka Działu Trekking
Wojciech Sobczyk
Warto przeczytać: GOPR Zimowe zagrożenia: http://www.gopr.pl/index.php?action=zimowezagrozenia
Grupy: Góry zimÄ… http://www.planetagor.pl/groups/entry/G%C3%B3ry-zim