Wędrówki po marokańskim Atlasie

Links News Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Invite a friend Bookmark Angielski

Join now Login on site

Articles

Articles > TREKKING > Wędrówki po marokańskim Atlasie - Ighil Makun

Wędrówki po marokańskim Atlasie - Ighil Makun

05-01-20

TREKKING. Jeśli nie Tubkal to co? - to pytanie zadaliśmy sobie kilka miesięcy temu, kiedy dowiedzieliśmy się, że od 2019 roku Marokańczycy wymagają, żeby ten szczyt zdobywać w towarzystwie lokalnego przewodnika. Regulacje te wprowadzno na skutek morderstwa, jakie na dwóch młodych Szwedkach dokonalii członkowie ISIS. Rozumiemy Marokańczyków, jednak chodzenie po górach z obcym człowiekiem nie bardzo nam pasuje. Po “kosultacjach” na internetowych forach decydujemy się jechać w drugi najpopularniejszy region trekkingowy Maroka - masyw Ighil Makun. Jedziemy tylko we dwoje, więc trochę liczymy na obecność innych turystów - miło czasem kogoś spotkać, miło iść nieco wyraźniejszą ścieżką i skorzystać z najbardziej podstawowej infrastuktury. Okazało się, że podczas 5 dni treku spotkaliśmy łącznie kilkanaście osób, ścieżki często nikną w terenie, a opisane w przewodniku schroniska i sklepiki nie zawsze istnieją. Nikt poza nami nie zdecydował się na waiant “bez przewodnika i bez mułów”. Góry te są jednak obłędnie piękne...

Masyw Ighil Makun (możemy spotkać także pisownię M'Goun) jest częścią Atlasu Wysokiego. Najwyższy wierzchołek masywu wznosi się na 4071 metrów nad poziomem morza - jest drugim co do wysokości szczytem Atlasu. Administracyjnie znajduje się w prowincji Ouarzazate (Warzazat). Pierwsze wejścia na szczyt miały miejsce w 1928 lub 1932 - żadne z nich nie jest jednak dostatecznie potwierdzone. Maswy Ighil Makun, podobnie jak inne regiony Atlasu Wysokiego, zamieszkany jest przez Berberów.

Podróż z Marrakeszu do podnóży Makuna zajmie ok. 5 - 6 godzin. Najpierw należy dostać się do miasta Azilal (ok. 30 tys. mieszkańców, 170 km). Możemy pojechać reguralnym autobusem 50 MAD (marokańską walutę najlepiej przeliczać na euro, 10 MAD to ok. 1 EUR). Autobus odjeżdża z dworca głównego (gare routiere) w Marrakeszu 3 razy dziennie - 8:30, 12:30 i 15:30. Nie jest łatwo samemu znaleźć stanowisko, gdyż jako mniej ważny kierunek tusytyczny miejsce to nie jest opisane łacińskim alfabetem. Miejscowi chętnie pomogą... ale taka pomoc w znalezieniu autobusu wiąże się z dodatkową opłatą (20 - 50 MAD). Podróż trwa ok. 3 - 4 godzin. Możemy także pojechać grand taxi - również z dworca - za ok. 80 MAD. Grand taxi to trochę większy samochód osobowy, który odjeżdża, kiedy się napełni (zwykle 6 pasażerów), podróż trwa ok. 2 - 2,5h. Z dworca w Azilal (położonego na tyłach głównego meczetu) łapiemy busa (30 MAD) lub grand taxi (40 MAD) do wioski Agouti. Oba środki transportu jadą, kiedy będzie komplet - czy nawet nadkomplet - pasażerow. Droga w góry zajmie nam 2 - 3 godziny.

Wydawać by się mogło, że podróż powrotna będzie działać na podobnych zasadach - tak się jednak nie dzieje. Jedyny "pewny" autobus z Tabantu (czyli wioski, gdzie zwykle kończymy trekking, największej w dolinie) do Azilal odjeżdża o 5:30, zaraz po pierwszych modlitwach w meczecie. Później może być jakiś transport w godzinach popołudniowych... ale równie dobrze może go nie być. Do grand taxi potrzeba kompletu pasażerow - czyli jesteśmy zależni od tego, czy ktoś z okolicy nie ma akurat pilnej potrzeby pojechania dodatkowym kursem. W naszym przypadku ostatecznie po kilku godzinach czekania i kombinowania okazało się, że możemy zapłacić za pozostałe miejsca w grad taxi i jechać. Na pewno nie pomogła nieznajomość francuskiego, bo to jedyny europejski język, w którym można porozumieć się z większością "lokalsów".W dodatku Berberowie nie przywykli do turystów bez “opieki” lokalnego przewodnika, byli więc dość zdziwieni, czego właściwie chcemy, w większości na pytanie o Azilal potrafili jedynie wskazać miejsce, z którego rano odjedzie busik. Ostatecznie przed opcją nocowania w Tabacie uratowała nas moja nieszczęśliwa mina i podstawowa znajmość języka hiszpańskiego ;)

Powrotne autobusy z Azilal do Marrakeszu też jeżdżą o średnio przyjaznych turyście godzinach - 5:30, 6:30 i 15:30 - ale zawsze jest opcja grand taxi. W Azilalu można zanocować w którymś z licznych hoteli, ceny od 10 MAD za pokój. Znajdziemy tam też kilka restauracji i kawiarni, ale ponieważ ruch turystyczny jest niezbyt duży oferta nie jest za bardzo szeroka.

Na szlak wyruszamy bezpośrednio z wioski Agouti (1815 m n.p.m.). Wioska znajduje się w szerokiej dolinie Ait Bougmez, nazywaną też Doliną Szczęśliwych Ludzi. Drogowskaz wskazuje wyraźne wioskę Arous, gdzie początkowo podążamy doliną o tej samej nazwie. Dolina została przez nas nazwana “marokańskim Grójcem” ze względu na liczne sady owocowe. Za wioską wędrujemy cały czas szutrową drogą, dość wąską doliną. W oddali widzimy potężny masyw Makuna. Wysokość zdobywamy powoli. Po ok. 3 godzinach wędrówki docieramy do rozległego płaskowyżu - pełnego azibów, czyli kamiennych chatek pasterzy. Wędrujemy tam jeszcze przez ok. 20 minut, do miejsca, gdzie od południowego zachodu dociera dolina boczna. Przy jednym z ostatnich azibów widzimy szyld z tulipanem i napisem “gite d’etap”. Jesteśmy w miejscu nazywanym w przewodnikach Azib n'Ikkis, na wysokości ok. 2200 metrów. W tym budynku można zanocować oraz kupić coś do jedzenia i marokańską herbatę. Jest też ujęcie wody. Oczywiście można rozbić namiot.

Drugiego dnia wędrówki mamy do pokonania ponad tysiąc dwieście metrów przewyższenia. Podążamy doliną boczną na południowy zachód. Szlak "znakowany" jest pomarańczowymi kropkami pojawiającymi się z różną częstotliwością, oznaczenia są przeznaczone głównie dla poganiaczy mułów. Początkowo podejście wygląda niewinnie, podchodzimy po prostu doliną. Jednak u kresu doliny zaczynamy bardziej strome podjeście, kierujemy się lekko na północ - do wyboru mamy kilka wiariantów ścieżek pasterskich, które stromo i zdecydowanie prowadzą w górę. Po ok. 45 minutach jesteśmy na pierwszej przełęczy - Tizi n’Oumskiyq (2909 m n.p.m.) Stąd ruszamy dalej na południe, znów stromo - dopiero w końcówce trasy możemy odpocząć na trawersie. Po około półtorej godzinie docieramy na najwyższy punkt dzisiejszej trasy - przełęcz Aghouri Est (3400 m n.p.m.). Stąd rozpościera się piękna panorama na pasmo Makuna. Widoczne naprzeciw nas góry mają piękne “jesienne” kolory - królują pomarańcze i czerwienie. Widzimy też liczne okoliczne wzniesienia - skaliste szczyty przekraczające 3 tysiące metrów. Do schroniska stąd już niedaleko - około półtorej godziny marszu w kierunku południowo-wschodnim, początkowo dość męcząco, ostro w dół, po kamieniach. Ostatnie 20 minut wędrujemy po rozległym płaskowyżu, w kierunku niewielkiego kamiennego budynku schroniska.

Ighil Makun z płaskowyżu Tarkeddid

Masyw Ighil Makun z płaskowyżu Tarkeddid.

fot.: Paulina Wojciechowska

Schronisko Tarkeddid znajduje się na wysokości ok. 2900 m n.p.m. Nocleg w sezonie kosztuje 120 MAD, warunki są niezbyt luksusowe - po prostu killkanaście prycz, podobnych troszkę do tych w starym Morskim Oku. W schronisku można też zakupić obiad (ok. 120 MAD) lub podbyt “all inclusive “ z wszystkimi posiłkami. Jest też woda (20 MAD) lub przekąski typu batonik czy czekolada. Dostępne są niezbyt czyste toalety i prysznice (tylko zimna woda). Obok schroniska można też rozbić namiot.

Na szczyt Makuna można wyruszyć tak jak my “na ciężko” lub wrócić do schroniska drogą podejścia. W tym warinacie nie ma zatem konieczności noszenia namiotu i jedzenia.

Wedle wszelkich rad na szczyt powinno się wychodzić wcześnie, ok 5 - 6 rano (a więc kiedy jest jeszcze ciemno). Nie chodzi tylko o długi dzień, który nas czeka - lecz także o burze, które podobno często zaczynają się już ok. 14 - 15. Piszę “podobno”, bo podczas naszych wędrówek po Atlasie burze zaczynały się późnym popołudniem lub wieczorem. Muszę jednak przyznać, że podczas obu noclegów spędzonych w pobliżu Makuna wyładowania atmosferyczne rzeczywiście były intensywne i trwały wiele godzin.

W dniu “ataku szczytowego” największym wyzwaniem nawigacyjnym jest znalezienie właściwej ścieżki. Na płaskowyżu Tarkeddid jest mnóstwo dróżek pasterskich, w dodatku mapa, przewodnik a także maps.me pokazywały troszeczkę co innego. Oznakowania w postaci pomarańczowych kropek nie są już stosowane (muły idą inną trasą do miejsca następnego noclegu). Zresztą jest kilka możliwości dotarcia na grań szczytową. My podchodziliśmy wedle wskazań mapse.me, ścieżką znajdującą się niemal naprzeciwko schroniska. Żeby dostać się na grań musimy pokonać ponad tysiąc metrów przewyższenia - i tak, jest stromo :) Dodatkowo wchodzimy na wysokość niemal czterech tysięcy metrów i pewnie w większości wypadków poczujemy, że zawartość tlenu, a więc i wydolność organizmu są nieco inne, niż na nizinach :) Oba te czynniki mogą nieco spowolnić tempo marszu.

Powyżej czterech tysięcy znajdujemy się ok. 2 godzin. Na grań wchodzimy w okolicach wierzchołka Makun Zachodni (3978 m n.p.m.), później zdobywamy jeszcze na wierzchołek 4008 m i później dopiero szczyt właściwy. Widoki są obłędne - ogromny kocioł polodowcowy, kolorowe góry, piękne formacje skalne. Na grani szczytowej, a także 200 - 300 metrów poniżej możemy spodziewać się śniegu, co ułatwia nam podążanie właściwą ścieżką - po prostu korzystamy ze śladów naszych poprzedników. Grań jest dość wąska, więc nawigacja nie sprawia problemów. Jednak w przypadku burzy, silnego wiatru czy złej widooczności to miejsce mogłoby być dość niebezpieczne. Na grani było dosyć chłodno - najwyżej kilka stopni powyżej zera. Biorąc pod uwagę upały panujące w Marrakeszu - różnica może być dość odczuwalna.

Podejścia na grani szczytowej liczą sobie najwyżej kilkadziesiąt metrów, ale na tej wyskości mogą być wyzwaniem. Na szczycie Makuna znajduje się triangul - możemy wreszcie odetchnąć - jesteśmy. I nacieszyć się rozległymi widokami.

widok z Ighil Makun

Widok ze szczytu Ighil Makun. Pogoda na szczęście stabilna. Przewodnik radzi by być na szczycie najpóźniej ok. 12 ze względu na burze.

fot.: Paulina Wojciechowska

Zejście ze szczytu jest dość długie. Początkowo schodzi się naprawdę bardzo stromo w kierunku zachodnim do głębokiego kanionu Assif Ikraween, później ok. półtorej godziny maszerujemy wąską ścieżką wśród skał prawym brzegiem rzeki. Jeśli jeszcze mamy siłę - podziwiamy ciekawe formacje skalne. Po przejściu rzeki wspinamy się jeszcze ponad dno doliny - i kolejną godzinę wędrujemy wzdłuż rzeki - by w końcu w dole dostrzec obóz położony nad jej brzegiem, na wysokości 2850 metrów. Całość wędrówki to ok. 20 km i łącznie 1,5 tys. metrów przewyższenia. Dość długo, jeśli idziemy z ciężkim pleckiem.

Dolina Oulimit

Obóz w dolinie Oulmit. Przypominający jurtę namiot należy do berberysjkich przewodników. W tle widzimy francuskich turystów szykujących się do wyjścia. Francuzi stanowią większość osób odwiedzających region.

fot.: Paulina Wojciechowska

Następny dzień to wędrówka wzdłuż doliny rzeki Oulimit - gdzie stopniowo tracimy wysokość do ok. 2300 metrów. Nie jest to jednak lekki dzień. Według przewodnika wędrówka powinna nam zająć ok. 5 godzin - w rzeczywistości zajęła ponad 7, w dużej części przez szukanie trasy. Ścieżka ze znakami dla mularzy pojawia się tylko czasami. Na początku często wędrujemy dnem rzeki - jest więc łatwo. W dolnej części doliny pojawiają się jednak malownicze wąwozy - co wiąże się nie tylko z kilkukrotną zmianą brzegu (i szukaniem odpowiedniego przejścia - rzeka nie jest bardzo wartka, ale lekceważyć jej nie można). Wspinamy się też na okoliczny grzbiet - momentami ok. 100 - 150 metrów nad dnem doliny. Na “obejściach” ścieżka jest bardzo niewyraźna, zdarzało się, że “widzieliśmy” ją na nawigacji tuż obok nas, ale nie mogliśmy dostrzec w rzeczywistości. Częściowo winne są rośliny porastające ten teren - kępki miejscowych “traw” (nie polecam dotykać - bardzo ostre), także czasem trudno stwierdzić, czy idziemy ścieżką, czy też po prostu tak trawki się tak układają... Podczas całego dnia wędrówki spotkaliśmy zaledwie kilku Berberów - nie ma więc też kogo pytać o drogę. Krajobrazowo jest to jednak najpiękniejszy odcinek trekkingu - malownicze wąwozy, fantazyjne skałki, obłędne widoki na strome, niemal pionowe skały głównego masywu, a w oddali łagodniejsze, choć wciąż wysokie, kolorowe zbocza.

Dolina Oulimit

Dolina Oulimit jest pełna niezwykłych formacji skalnych.

fot.: Paulina Wojciechowska

Kiedy docieramy do końca doliny (przynajmniej takie jest wrażenie, rzeka po prostu skręca ostro w lewo) zostaje nam pokonanie brodu - do dawnego schroniska Afalal Spings. Niewielki budynek jest dziś opuszczony. Do miejsca biwaku mamy jeszcze kilka minut, wzdłuż bocznej dolinki. Jest tam rozległa polana - pastwisko - a nad nim niewielki azib. Przewodnik twierdzi, że można tam spać za niwielką opłatą. Nam mieszkańcy pomogli we wskazaniu dobrego ujęcia wody (opisane w przewodniku źródło wyschło), a rano przyszli też z jajkami (20 MAD za cztery sztuki).

twierdza Oulimit

Niewielka budowla obronna w pobliżu wioski Tighremt N-Ajt Ahmed

fot. Paulina Wojciechowska

Ostatni dzień trekkingu to wędrówka do doliny Ait Bogmez i wioski Tabant. Początkowo idziemy doliną Oulimit, kilkanaście razy przekraczając rzekę. Docieramy do wioski Tightrmrnt N-Ajt Ahmed i szutrowej drogi, która towarzyszy nam podczas wędrówki na górę. Droga jet dość nowa - nie ma jej ani w przewodniku, ani na mapie. Ścieżka jest momentami trudna do odnalezienia - bo pewnie coraz mniej osób z niej korzysta. Podejście drogą jest jednak sporo dłuższe, więc kiedy tylko możemy korzystamy ze skrótów. Ku naszemu zdziwieniu od czasu do czasu natykam się na pomarańczową kropkę, świadczącą o tym, że jesteśmy na głównym szlaku. Najwyższym punktem wędrówki jest przełęcz Tizi-n-Ajt-Imi, 2905 m n.p.m. Tutaj nasza droga i pasterska ścieżka się rozstają - sama ścieżka jest zatem wyraźniejsza. Z przełęczy żyzna dolina wydaje się dość odległa - mamy w końcu ponad tysiąc metrów wysokości zejścia. W początkowym odcinku ścieżka prowadzi dość stromo w dół - później wzdłuż doliny wyschniętej rzeki, wreszcie do pierwszych kamiennych wiosek. Do samego Tabantu docieramy pokonując swoisty "labirynt" kamiennych, berberysjkich chatek.

Po zejściu do doliny (ewentualnie przed samym trekkingiem) warto przespacerować się trochę po Dolinie Szczęśliwych Ludzi. Znajduje się tam kilka berberysjkich wiosek z tradycyjną zabudową. Nad samym Tabantem góruje niewielkie wzniesienie z grobowcem Sidi Musa, lokalnego "świętego". Budowla pełni zarówno funkcje sakralne, jak i obronne - jest to tzw. agadir, czyli ufortyfikowany spichlerz, gdzie w razie zagrożenia chowają się ludzie i zwierzęta. W wiosce Agured n-Ouzuru, oddalonej ok. 20 minut marszu od Tabantu, znajduje się podobno odcisk łapy dinozaura. Piszę podobno, ponieważ mimo wskazówek w przewodniku i nawet strzałki na drodze takich śladów nie udało się odnaleźć. A próby dowiedzenia się czegoś od mieszkańców wioski spełzły na niczym.

Na Ighil Makun można dostać się korzystając ze schronisk i dostępnego tam wyżywienia, jednak dla każdego, kto ma za sobą kilkudniowe wędrowanie z namiotem i własnym jedzeniem polecam zdecydowanie pętlę wokół tego masywu. I tu pojawia się kwestia paliwa do kuchenek. W Marrakeszu jest kilka sklepów sportowych i w niektórych można kupić gaz - nie będzie on jednak pasował do wszytkich kuchenek. Na internetowych forach udało się ustalić, że kartuszy do naszych palników EN417 nie uda się dostać w całym Marrakeszu (być może można je kupić u podnóży Tubkala). My na ten wyjazd zaopatrzyliśmy się po prostu w kuchenkę na denaturat. Jeśli chodzi o zakup jedzenia po drodze, to możliwy jest tylko na dwóch pierwszych noclegach. W przewodniku znajdziemy wzmianki o niewielkich "sklepikach" - żadnego z nich jednak nie spotkaliśmy w rzeczywistości. Kilkakrotnie próbowaliśmy nabyć miejscowy chleb (po berberysku aroum) - to się jednak nie udało. Na opisanych w przewodniku noclegach nie ma problemu ze znalezieniem ujścia wody pitnej (berb. amen). Nie ma też żadnych ograniczeń prawnych co do samego biwakowania.

Korzystaliśmy z hiszpańskiej mapy Ighil Mgoun (Alto Atlas) hiking map 1:60 000 - do kupienia m.in. w Sklepie Podróżnika. Jest ona w wielu miejscach niezbyt dokładna, dlatego częściej polegaliśmy po prostu na darmowej aplikacji maps.me. Korzystaliśmy także z przewodnika Alana Palmera Atlas marokański. Choć wiele zawartych w nim szczegółów, mapek i opisów noclegów było bardzo pomocnych, wiele informacji było już niektualnych, polskie wydanie opiera się bowiem na oryginale z 2010 roku.

Bardzo cieszę się, że zdecydowaliśmy się na wędrówkę w masywie Makuna - piękno krajobrazu, dzikość gór, cisza i spokój wynagradzały trudy wędrówki i poszukiwanie właściwych ścieżek. Samodzielną wędrówkę z namiotem możemy polecić tylko doświadczonym turystom, bowiem w górach tych niezbyt często mijamy innych ludzi, nie ma też zasięgu, ani żadnych służb ratowniczych. Tych, którzy lubią górskie wyzwania, pętla wokół Ighil Makun z pewnością ich dostarczy, a na szlaku nie spotkamy ani odrobiny "komercji" ;)

Autorka: Paulina Anna Wojciechowska

Redaktorka Działu Trekking

Comments

There are no comments yet

BIEGI GÓRSKIE: czytaj

ROWERY GÓRSKIE: czytaj

SKITURY: czytaj

SPELEOLOGIA: czytaj

TREKKING: czytaj

WSPINANIE: czytaj

Links Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Bookmark