Articles
TREKKING. Podczas wÄ™drówek po Tatrach, Karkonoszach i innych pasmach górskich można spotkać niewielkie wieże uÅ‚ożone z kamieni. Dla wielu turystów budowanie takich kopczyków jest formÄ… zabawy albo pozostawieniem po sobie Å›ladu na szlaku. Problem polega na tym, że przesuwanie kamieni może negatywnie wpÅ‚ywać na Å›rodowisko naturalne, a przypadkowe kopczyki mogÄ… również utrudniać orientacjÄ™ w terenie. Dlatego administracje parków narodowych i sÅ‚użby zajmujÄ…ce siÄ™ ochronÄ… przyrody apelujÄ…, by nie budować wÅ‚asnych konstrukcji z kamieni i nie przestawiać tych, które znajdujÄ… siÄ™ na szlaku.Co znajduje siÄ™ pod kamieniami?
Kamienie leżące przez dÅ‚ugi czas w jednym miejscu sÄ… częściÄ… lokalnego Å›rodowiska. Pod nimi i miÄ™dzy nimi mogÄ… znajdować siÄ™ wilgotne, osÅ‚oniÄ™te przestrzenie wykorzystywane przez drobne bezkrÄ™gowce, takie jak owady, pajÄ™czaki czy Å›limaki. Przeniesienie kamienia zmienia warunki, w których żyjÄ… te organizmy, a w niektórych miejscach może również niszczyć roÅ›liny i porosty rosnÄ…ce na jego powierzchni.
Dotyczy to zwÅ‚aszcza obszarów wysokogórskich, gdzie warunki do rozwoju organizmów sÄ… trudne, a procesy przyrodnicze zachodzÄ… powoli. Nie oznacza to jednak, że każdy przestawiony kamieÅ„ powoduje poważne szkody. Problem pojawia siÄ™ przede wszystkim wtedy, gdy takie dziaÅ‚ania sÄ… powtarzane przez wiele osób i na dużą skalÄ™.
Kopczyki mogą utrudniać orientację w terenie
Kamienne kopczyki majÄ… również praktyczne zastosowanie. W niektórych górskich rejonach sÄ… wykorzystywane jako oznaczenia przebiegu szlaku, szczególnie tam, gdzie trudno zastosować tradycyjne oznakowanie. Jest to szczególnie ważne na terenach bez wyraźnej Å›cieżki, na piargach czy w miejscach, w których warunki pogodowe mogÄ… znacznie ograniczyć widoczność.
Dlatego przypadkowe kopczyki ustawiane przez turystów mogÄ… wprowadzać w błąd. Osoba poruszajÄ…ca siÄ™ we mgle, podczas opadów lub po zmroku może uznać takÄ… konstrukcjÄ™ za oficjalne oznaczenie i skierować siÄ™ w niewÅ‚aÅ›ciwÄ… stronÄ™. W trudnym terenie może to zwiÄ™kszyć ryzyko zgubienia szlaku.
Niektóre kamienne wieże sÄ… elementem istniejÄ…cego oznakowania albo pomagajÄ… w orientacji na Å›cieżkach prowadzÄ…cych pod Å›cianÄ™ wspinaczkowÄ…. Z tego powodu samodzielne rozbieranie napotkanych konstrukcji również nie jest dobrym pomysÅ‚em.
Usuwanie kamieni może wpływać na szlak
Kamienie znajdujÄ…ce siÄ™ na powierzchni górskiego terenu peÅ‚niÄ… także funkcjÄ™ ochronnÄ…. W zależnoÅ›ci od miejsca mogÄ… ograniczać przemieszczanie siÄ™ gleby i zmniejszać skutki dziaÅ‚ania wody. Ich usuwanie może wiÄ™c sprzyjać erozji, zwÅ‚aszcza na stromych odcinkach szlaków i w miejscach narażonych na intensywne opady.
Skala tego zjawiska zależy oczywiÅ›cie od warunków terenowych. Jedna niewielka konstrukcja nie zmieni znaczÄ…co caÅ‚ego szlaku, ale regularne przenoszenie dużej liczby kamieni przez wielu turystów może mieć już zauważalny wpÅ‚yw na podÅ‚oże i roÅ›linność.
Dlaczego lepiej nie budować wÅ‚asnych kopczyków?
Budowanie kamiennych wież może wydawać siÄ™ nieszkodliwe, ale wiąże siÄ™ z ingerencjÄ… w Å›rodowisko, a w niektórych miejscach także z ryzykiem wprowadzenia innych turystów w błąd. Na obszarach chronionych dodatkowym argumentem jest zasada pozostawiania przyrody w możliwie niezmienionym stanie.
Najlepszym rozwiÄ…zaniem jest wiÄ™c pozostawienie kamieni tam, gdzie siÄ™ znajdujÄ…. JeÅ›li na szlaku stojÄ… kopczyki peÅ‚niÄ…ce funkcjÄ™ oznakowania, nie należy ich przestawiać ani rozbierać. W górach warto ograniczać wÅ‚asnÄ… ingerencjÄ™ do minimum - zarówno ze wzglÄ™du na przyrodÄ™, jak i na bezpieczeÅ„stwo innych osób.
Co mówiÄ… o tym TPN i KPN?
Przed budowaniem wÅ‚asnych kopczyków przestrzegajÄ… także TatrzaÅ„ski Park Narodowy i Karkonoski Park Narodowy. Ich stanowisko wynika przede wszystkim z potrzeby ograniczania ingerencji czÅ‚owieka w Å›rodowisko. W Karkonoszach zwraca siÄ™ uwagÄ™ miÄ™dzy innymi na to, że ukÅ‚adanie kopczyków z fragmentów skaÅ‚ może prowadzić do niszczenia naturalnej struktury gruntu.
W przypadku Tatr zasada jest podobna: kamienie powinny pozostać na swoim miejscu, a turystyczne konstrukcje nie powinny być traktowane jako element krajobrazu ani dodatkowe oznakowanie szlaku. W praktyce oznacza to prostÄ… zasadÄ™: nie dokÅ‚adać wÅ‚asnych kamieni do istniejÄ…cych kopczyków i nie przenosić skaÅ‚ tylko po to, by zbudować z nich kolejnÄ… konstrukcjÄ™.
