Articles
TREKKING. Na pograniczu Polski i Czech, nieopodal JabÅ‚onkowa, znajdujÄ… siÄ™ SzaÅ„ce JabÅ‚onkowskie – pozostaÅ‚oÅ›ci dawnej fortyfikacji, która przez stulecia strzegÅ‚a jednego z najważniejszych przejść przez Karpaty. DziÅ› to spokojne miejsce, otoczone lasami Beskidu ÅšlÄ…skiego, stanowi ciekawy cel krótkiej wycieczki historyczno-krajoznawczej. Choć niewielu turystów tu trafia, szaÅ„ce majÄ… swojÄ… historiÄ™, którÄ… warto poznać.
Historia SzaÅ„ców JabÅ‚onkowskich
SzaÅ„ce JabÅ‚onkowskie powstaÅ‚y w XVI wieku, by chronić PrzeÅ‚Ä™cz JabÅ‚onkowskÄ… (553 m n.p.m.), jedno z kluczowych przejść miÄ™dzy PolskÄ… a WÄ™grami (obecnie Czechami). ByÅ‚ to strategiczny punkt – tÄ™dy wiódÅ‚ szlak handlowy, którym transportowano sól, wino, bydÅ‚o i tkaniny.
Pierwsze drewniano-ziemne umocnienia wzniesiono na polecenie króla Stefana Batorego. W kolejnych stuleciach fortyfikacje rozbudowywano – najpierw przez Austriaków, później przez wÅ‚adze czechosÅ‚owackie. W XVIII wieku szaÅ„ce skÅ‚adaÅ‚y siÄ™ z kilku bastionów i waÅ‚ów ziemnych otoczonych fosÄ….
W czasie II Wojny Åšwiatowej okolica SzaÅ„ców znów nabraÅ‚a znaczenia militarnego – w ich rejonie w 1939 roku miaÅ‚a miejsce bitwa o PrzeÅ‚Ä™cz JabÅ‚onkowskÄ…, jedno z pierwszych starć II WÅš. DziÅ› z dawnych umocnieÅ„ pozostaÅ‚y tylko fragmenty waÅ‚ów i Å›lady fosy, ale miejsce wciąż tchnie historiÄ….
Architektura i charakter miejsca
Choć fortyfikacje nie zachowaÅ‚y siÄ™ w peÅ‚nej formie, spacer po ich terenie pozwala wyobrazić sobie skalÄ™ dawnych umocnieÅ„. Åšcieżki prowadzÄ… przez niewielkie wzgórze, z którego roztacza siÄ™ widok na dolinÄ™ JabÅ‚onkowa i szczyty Beskidu ÅšlÄ…sko-Morawskiego. Na miejscu ustawiono tablice informacyjne, które przybliżajÄ… dzieje SzaÅ„ców i ich rolÄ™ w historii ÅšlÄ…ska CieszyÅ„skiego. Znajduje siÄ™ tu również niewielki budynek z ekspozycjÄ… poÅ›wiÄ™conÄ… historii szaÅ„ców. Okolica jest cicha i maÅ‚o uczÄ™szczana – idealna na krótki spacer.
Praktyczne informacje
- Lokalizacja:
Szańce Jabłonkowskie znajdują się w pobliżu miejscowości Mosty koło Jabłonkowa (Mosty u Jablunkova), tuż przy granicy polsko-czeskiej.
- Dojazd z Bielska-Białej:
Z Bielska-BiaÅ‚ej do Mostów jest okoÅ‚o 65 km. Samochodem najlepiej dojechać drogÄ… ekspresowÄ… S1 w kierunku Zwardonia, a nastÄ™pnie przekroczyć granicÄ™ w Zwardoniu i kontynuować jazdÄ™ przez kilka minut drogÄ… E75 w stronÄ™ JabÅ‚onkowa. CaÅ‚a podróż zajmuje okoÅ‚o 1 godziny.
- Parking:
BezpÅ‚atny parking znajduje siÄ™ tuż przy szaÅ„cach. WspóÅ‚rzÄ™dne GPS: 49.4965925N, 18.7423225E.
- Wstęp:
WejÅ›cie na teren SzaÅ„ców JabÅ‚onkowskich jest bezpÅ‚atne i dostÄ™pne caÅ‚odobowo.
Dlaczego warto odwiedzić Szańce Jabłonkowskie?
To miejsce, gdzie historia spotyka siÄ™ z naturÄ… – bez tÅ‚umów, biletów i zgieÅ‚ku. SzaÅ„ce JabÅ‚onkowskie przypominajÄ… o dawnych czasach, gdy przez te góry przewożono towary, a żoÅ‚nierze strzegli granicy. DziÅ› to Å›wietny cel krótkiego spaceru lub przystanek podczas podróży po Beskidzie ÅšlÄ…skim i Morawskim.
Przed zaplanowaniem wycieczki pomyÅ›l o ubezpieczeniu, zwÅ‚aszcza że akcje ratunkowe w górach Czechach sÄ… pÅ‚atne.
Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:
Jeżeli spodobaÅ‚ Ci siÄ™ artykuÅ‚, to prosimy, wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualnÄ… kawÄ™:
https://buycoffee.to/planeta.gor/
Bardzo dziÄ™kujemy! Od 15 lat tworzymy portal Planetagor.pl praktycznie pro bono, inspirujÄ…c i edukujÄ…c o górach, podróżach i wspinaczce. DziÄ™ki wpÅ‚ywom z buycoffee możemy rozwijać siÄ™ i opÅ‚acać koszty zwiÄ…zane z funkcjonowaniem portalu (np. serwer i hosting).
Copyright by Planetagor.pl, 2025. Data dodania: 28. 10. 2025. ZdjÄ™cia: Emilia Götz, Marcin Konior.
KorzystajÄ…c z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój portalu PlanetaGor.pl, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalnoÅ›ci.