Links
News
Contact Us
About Us
Advertisement
Terms of use
FAQ
Add story
Partners
Invite a friend
Bookmark
Articles
Articles
Skąd wziął się zwyczaj stawiania krzyży w górach?
12-09-22
GÓRSKIE KNOW-HOW. Co łączy Giewont, Gerlach, Sławkowski, Krywań i Wysoką ze Śnieżnicą, Bendoszką, Chełmcem oraz wieloma innymi szczytami, w tym alpejskimi? Na wierzchołku każdego z nich ustawiono symbol wiary chrześcijańskiej - krzyż. Dla jednych to przedmiot kultu, dla innych element krajobrazu, dla jeszcze innych niepotrzebna lub wręcz niechciana instalacja. Jedno jest pewne - zwyczaj stawiania krzyży na górskich szczytach nie wziął się znikąd, a każdy z nich ma jakąś ciekawą historię powstania.
Krzyże zaczęto stawiać już w XIII wieku w Alpach jako znak dominacji religii chrześcijańskiej oraz człowieka nad naturą. Czasem miały one "odstraszać" burze, deszcze i grad, pełniły więc funkcję magicznych talizmanów. A kiedy indziej stawiane były w dowód wdzięczności za zdobycie danego szczytu lub szczęśliwy powrót z gór. W XVI w. zaczęto nimi oznaczać granice regionów i rozległych pastwisk. W kolejnych wiekach były wykorzystywane jako piorunochrony, umieszczano też na nich rozmaite urządzenia pomiarowe.
Dla każdej osoby, każdego turysty krzyż może mieć inne znaczenie. Może stanowić symbol stricte religijny, który przypomina, że "góry są bliżej Boga", być elementem krajobrazu, czasem dość fotogenicznym lub po prostu celem wędrówki.
Nic zresztą dziwnego, że krzyże są stawiane na szczytach. Góry od zawsze były związane z religią. Mojżesz otrzymał kamienne tablice na górze Synaj, Olimp był wg starożytnych Greków miejscem przebywania Bogów, a w naszych rodzimych stronach na szczycie Ślęży rozwinął się kult pogański.
Jakkolwiek byśmy nie czuli, to warto poznać historię postawienia krzyża na kilku szczytach w Tatrach i Beskidach.
Krzyż na Giewoncie (1894 m n.p.m.)
Powstał 19. 08. 1901 roku na pamiątkę 1900. rocznicy narodzin Chrystusa. Ma 17,5 metra długości, z czego 2,5 m jest wkopana w skałę. Waży 1819 kg. Jest najbardziej znanym i rozpoznawalnym krzyżem w polskich górach.
Krzyż na Giewoncie ze szlaku na Giewont
fot. autorka artykułu
Krzyż na Hrobaczej Łące (828 m n.p.m.) w Beskidzie Małym
To Krzyż Milenijny związany z rocznicą 2000-lecia chrześcijaństwa. Ma 35 m wysokości i waży 6,8 t. Jest podświetlony, dzięki czemu w nocy widać go z daleka w wielu miejscach w Bielsku-Białej i na Podbeskidziu.
Krzyż na Bendoszce Wielkiej (1144 m n.p.m.) w Beskidzie Żywieckim
To Krzyż Jubileuszowy Ziemi Żywieckiej. Wzniesiony został we wrześniu 2000 roku. Jego stalowa konstrukcja opiera się na czterech okrągłych, zrobionych kolumnach. Pomiędzy nimi znajduje się obelisk z podziękowaniami i cytatami z Biblii.
Krzyż na Bendoszce Wielkiej
fot. autorka artykułu
Krzyż Trzeciego Tysiąclecia na Trzech Lipkach
Na wzniesieniu tym (386 m n.p.m., należącym do Pogórza Śląskiego) w 2001 roku postawiono stalowy, 40-metrowy krzyż upamiętniający rozpoczynające się kolejne tysiąclecie chrześcijaństwa.
Krzyż na Trzech Lipkach
fot. autorka artykułu
Krzyż na Gerlachu (2665 m n.p.m.)
Charakterystyczny, niebieskim kamieniem na środku, bez problemu rozpoznawany jest przez każdego górskiego turystę.
Został ustawiony pierwotnie w miejscu śmierci taternika Viktora Kubata, nieopodal przełęczy Waga. Zdemontowany na polecenie komunistycznych władz, przeleżał w magazynie HZS 10 lat, by w 1997 roku ponownie zostać zamontowanym, ale tym razem na szczycie najwyższej góry w Tatrach.
Krzyż na Wysokiej (2559 m n.p.m.)
Tak jak i krucyfiks na Gerlachu ma powiązania polityczne, został bowiem wniesiony i ustawiony w 1958 roku przez chatarów z Chaty pod Rysami. Wszystko odbyło się w tajemnicy przed ówczesnymi władzami Czechosłowacji.
Krzyż na Vysokiej
fot. Janusz Moen
Krzyż na Sławkowskim Szczycie (2453 m n.p.m.)
Równie rozpoznawalny, jak ten z Gerlachu, a to dzięki tablicy znajdującej się na środku przecięcia się ramion. Możemy na niej przeczytać inskrypcję poświęconą pierwszym zdobywcom szczytu.
Krzyż na Sławkowskim Szczycie
fot. Robert S.
Reinhold Messner, wybitny alpinista i pierwszy zdobywca Korony Himalajów, uważa, że miejscem krzyża nie jest szczyt, ponieważ góry powinny zachować neutralność, powinny łączyć, a nie dzielić. W 2010 roku Szwajcarskie Stowarzyszenie Wolnomyślicieli zażądało zniesienia z gór wszystkich istniejących krzyży. Czy to rozsądne podejście? A może oznaka uprzedzeń i osobistych żali w stosunku do religii chrześcijańskiej? Ciężko wyobrazić sobie w ogóle, jak miałoby wyglądać owo usuwanie krzyży. I co potem? Zakazy ustawowe stawiania nowych? Temat krzyży w górach wzbudza kontrowersje, lecz historię ich stawiania powinien poznać każdy szanujący się turysta górski.
Spodobał Ci się artykuł? Postaw mi wirtualną kawę!
Autorka: Emilia Götz
Redaktorka portalu Planetagor.pl
Nie wyrażam zgody na kopiowanie w całości bądź fragmentach mojego tekstu lub zdjęć, nawet z podaniem źródła. W przypadku naruszenia moich praw autorskich wyciągnę konsekwencje zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wszystkie fotografie zawarte w tym artykule są integralną częścią i własnością portalu Planetagor.pl.
by Admin 1100 day(s) agoCopyright by planetagor.pl