Articles
TREKKING. Rezerwat przyrody Parkowe to bardzo atrakcyjny turystycznie teren. Pierwszy raz zawitaÅ‚am tu niemal 20 lat temu, podczas kursu przewodnickiego i... zauroczyÅ‚am siÄ™ tym miejscem. Znajdziemy w nim wspaniaÅ‚e bukowe lasy, ciekawe, owiane legendami formacje skalne, krasowe źródÅ‚a oraz Å›lady wczesnoÅ›redniowiecznego grodziska. Na dużym, darmowym parkingu można bez problemu zostawić samochód na caÅ‚y dzieÅ„ i podążyć na wycieczkÄ™ jednym z kilku szlaków. Rezerwat Parkowe znajduje siÄ™ w miejscowoÅ›ci ZÅ‚oty Potok w województwie Å›lÄ…skim, na terenie gminy Janów. ZostaÅ‚ utworzony w 1957 roku, aby chronić unikalne zjawiska krasowe oraz naturalne lasy bukowe i grÄ…dowe. Powierzchnia rezerwatu wynosi okoÅ‚o 67 ha. Brama Twardowskiego - wizytówka rezerwatu
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w rezerwacie jest Brama Twardowskiego, monumentalna wapienna skaÅ‚a z charakterystycznym przeÅ›witem. To naturalna brama skalna, która od wieków pobudza wyobraźniÄ™ odwiedzajÄ…cych.
Do Bramy Twardowskiego najÅ‚atwiej dojść z parkingu zlokalizowanego przy poÅ‚udniowej granicy rezerwatu (wspóÅ‚rzÄ™dne GPS: 50.6849642N, 19.4105492E). Spacer zajmuje okoÅ‚o 20 minut i prowadzi szlakiem zielonym przez las. Można tÄ™dy przejechać na rowerze, ale na wózek dzieciÄ™cy Å›cieżki tej nie polecam. Z miejscem zwiÄ…zana jest legenda o czarnoksiężniku Twardowskim. WedÅ‚ug podaÅ„ diabeÅ‚ miaÅ‚ tu próbować schwytać uczonego, który zawarÅ‚ z nim pakt, jednak sprytny Twardowski zdoÅ‚aÅ‚ uniknąć zguby. Od tamtej pory skaÅ‚a nosi jego imiÄ™.
Diabelskie Mosty – niezwykÅ‚e formacje skalne i mroczna legenda
Diabelskie Mosty to zespóÅ‚ wapiennych skaÅ‚, powstaÅ‚ych w wyniku wielowiekowych procesów krasowych i erozji, które uksztaÅ‚towaÅ‚y charakterystyczne ostaÅ„ce (SkaÅ‚a z Mostem, Diabelski Most i Turnia Zjazdowa). Topograficznie jest to fragment grzbietu skalnego w póÅ‚nocnej części rezerwatu. Åšcieżka prowadzÄ…ca do Diabelskich Mostów jest krótka, ale jeÅ›li chcesz wyjść na górÄ™ skaÅ‚ek, pamiÄ™taj o obuwiu z dobrÄ…, antypoÅ›lizgowÄ… podeszwÄ….
Legenda gÅ‚osi, że mosty zbudowaÅ‚ sam diabeÅ‚, aby uÅ‚atwić sobie drogÄ™ przez skaliste wzgórza. Gdy jednak nie udaÅ‚o mu siÄ™ zrealizować swojego planu, porzuciÅ‚ niedokoÅ„czonÄ… konstrukcjÄ™, która do dziÅ› straszy wÅ›ród jurajskich lasów. NazwÄ™ tym formacjom skalnym, podobnie jak i Bramie Twardowskiego, nadaÅ‚ mieszkajÄ…cy w ZÅ‚otym Potoku pisarz, Zygmunt KrasiÅ„ski.
Do Diabelskich mostów można dojść z parkingu w trzy minuty. WspóÅ‚rzÄ™dne GPS: 50.6832594N, 19.4101781E.
Pamiętaj o ubezpieczeniu turystycznym.
Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:
Åšredniowieczne osiedle WaÅ‚y. Åšlady dawnych mieszkaÅ„ców Jury
Na terenie rezerwatu znajdujÄ… siÄ™ pozostaÅ‚oÅ›ci Å›redniowiecznego grodziska znanego jako WaÅ‚y. To jedno z najstarszych miejsc osadniczych w okolicy, datowane na wczesne Å›redniowiecze czyli VIII - XI wiek. ZachowaÅ‚y siÄ™ tu fragmenty waÅ‚ów ziemnych oraz relikty dawnych umocnieÅ„ obronnych. Miejsce jest sÅ‚abo widoczne w terenie, ale tablice informacyjne pomagajÄ… zrozumieć jego znaczenie historyczne. Dla miÅ‚oÅ›ników historii to ciekawy punkt na trasie spaceru, pokazujÄ…cy, że okolice ZÅ‚otego Potoku byÅ‚y zamieszkane i wykorzystywane strategicznie już wiele wieków temu.
Miejsce znajduje siÄ™ naprzeciwko pstrÄ…garni. WspóÅ‚rzÄ™dne GPS: 50.6923592N, 19.4187919E. SpacerujÄ…c po grodzisku WaÅ‚y, trudno oprzeć siÄ™ wrażeniu, że jest to miejsce o zupeÅ‚nie innym charakterze, niż reszta rezerwatu. Panuje tu specyficzny, nieco niepokojÄ…cy klimat, potÄ™gowany przez skalne formacje i ciszÄ™ lasu. Z tego powodu nie zdecydowaliÅ›my siÄ™ na wspinaczkÄ™ na pobliskich skaÅ‚ach. WedÅ‚ug niektórych interpretacji archeologicznych i lokalnych tradycji teren ten mógÅ‚ być zwiÄ…zany z dawnymi praktykami kultowymi, w tym z kultem fallicznym oraz czciÄ… oddawanÄ… Åšwiatowidowi.
ŹródÅ‚a Zygmunta i Elżbiety oraz ŹródÅ‚o SpeÅ‚nionych MarzeÅ„
Rezerwat Parkowe sÅ‚ynie z licznych źródeÅ‚ krasowych o bardzo czystej i chÅ‚odnej wodzie. Najbardziej znane to ŹródÅ‚o Zygmunta i ŹródÅ‚o Elżbiety, nazwane na cześć dzieci Zygmunta KrasiÅ„skiego. ŹródÅ‚a znajdujÄ… siÄ™ w pobliżu gÅ‚ównych alejek spacerowych i sÄ… Å‚atwo dostÄ™pne dla turystów. Woda wypÅ‚ywajÄ…ca z pomiÄ™dzy wapiennych tworzy potok o nazwie Wiercica - stÄ…d wzięła siÄ™ nazwa Dolina Wiercicy. Rzeka wpada do Warty po okoÅ‚o 30 kilometrach, ale najciekawsza turystycznie część doliny to wÅ‚aÅ›nie okolice ZÅ‚otego Potoku. Nieco mniej znane, ale chÄ™tnie odwiedzane przez turystów, jest ŹródÅ‚o SpeÅ‚nionych MarzeÅ„. WedÅ‚ug lokalnych wierzeÅ„ wypowiedzenie życzenia w tym miejscu przynosi szczęście i powodzenie.
Grota Niedźwiedzia i Skała z Krzyżem
Grota Niedźwiedzia to niewielka jaskinia krasowa powstaÅ‚a w wapiennych skaÅ‚ach rezerwatu. Choć nie jest duża, stanowi ciekawy przykÅ‚ad procesów geologicznych charakterystycznych dla Jury Krakowsko-CzÄ™stochowskiej. W czasie badaÅ„ archeologicznych prowadzonych w XIX wieku znaleziono w niej szczÄ…tki niedźwiedzia jaskiniowego oraz lwa jaskiniowego i mamuta. W pobliżu znajduje siÄ™ także SkaÅ‚a z Krzyżem, charakterystyczny punkt orientacyjny i miejsce o znaczeniu symbolicznym. Krzyż ustawiono tu jako znak pamiÄ™ci i element lokalnej tradycji religijnej. Oba miejsca sÄ… Å‚atwo dostÄ™pne podczas spaceru jednym ze szlaków turystycznych przebiegajÄ…cych przez rezerwat.
Młyn Kołaczew - ślad dawnej gospodarki wodnej
Na obrzeżach rezerwatu znajduje siÄ™ zabytkowy MÅ‚yn KoÅ‚aczew, zwiÄ…zany z dawnÄ… historiÄ… gospodarczÄ… ZÅ‚otego Potoku. MÅ‚yn wykorzystywaÅ‚ energiÄ™ wody pÅ‚ynÄ…cej z lokalnych źródeÅ‚ i potoków, co byÅ‚o typowe dla regionów krasowych. Choć dziÅ› nie peÅ‚ni już swojej pierwotnej funkcji, pozostaje interesujÄ…cym elementem krajobrazu kulturowego i przypomnieniem o dawnych sposobach wykorzystania naturalnych zasobów.
Jak zaplanować spacer po rezerwacie Parkowe
Zwiedzanie rezerwatu jest bardzo proste logistycznie. Większość atrakcji znajduje się w niewielkiej odległości od siebie.
Przykładowa trasa spacerowa
- darmowy parking w ZÅ‚otym Potoku (GPS: 50.6849642N, 19.4105492E)
- Brama Twardowskiego
- Diabelskie Mosty
- ŹródÅ‚a Zygmunta i Elżbiety
- Skała Z Krzyżem
- Grodzisko Wały
- Grota Niedźwiedzia
- Młyn Kołaczew
- PstrÄ…garnia w ZÅ‚otym Potoku
Parametry trasy:
- długość: ok. 7 km
- czas przejścia: 2-3 godziny
- trudność: Å‚atwa, jednak nie nadaje siÄ™ na wózek dzieciÄ™cy
- dostępność: całoroczna
To jedna z najbardziej przyjaznych tras spacerowych na Jurze. Warto założyć buty z dobrym bieżnikiem, ponieważ szlak prowadzi przez leśne ścieżki.
Co zobaczyć w okolicy Rezerwatu Parkowe?
- Rezerwat przyrody Ostrężnik z pozostałościami ruin tajemniczego zamku, Jaskinia Ostrężnicką i skalnym ostańcem
- PstrÄ…garnia w ZÅ‚otym Potoku - gospodarstwo hodowlane, w którym funkcjonuje restauracja. Można tu skosztować pysznych, smażonych lub wÄ™dzonych ryb.
- Dworek Zygmunta Krasińskiego, pałac Raczyńskich i staw Irydion w Złotym Potoku.
Data dodania: 30. 03. 2026. Zdjęcia: autorka artykułu, Marcin Konior.
KorzystajÄ…c z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój portalu PlanetaGor.pl, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalnoÅ›ci.
