Articles
SPELEOLOGIA. W tym artykule postaram siÄ™ skrótowo nakreÅ›lić wpÅ‚yw przebywania pod ziemiÄ… na kondycjÄ™ psychicznÄ… czÅ‚owieka a penetrujÄ…cy jaskinie dobrze wiedzÄ… co znaczy wymiana baterii w totalnej ciemnoÅ›ci czy utkniÄ™cie w zacisku.
Badania nad zachowaniem człowieka badano już dawno. W 1966 roku w naszych Tatrach Zachodnich miało właśnie przeprowadzić takie eksperymenty. Dr Krystyna Gałubińska prowadziła takie badania nad zachowaniem się człowieka w warunkach wyprawy speleologicznej. Za cel wybrano Szczelinę Chochołowską leżącą w dolinie Chochołowskiej. Wyprawa miała trwać blisko czternaście dni, bez kontaktu z powierzchnią.
Wniosek: stopieÅ„ odpornoÅ›ci psychicznej na warunki ekstremalne zależy gÅ‚ównie od cech osobowoÅ›ci, takich jak na przykÅ‚ad stabilność emocjonalna, aktywność indywidualna, zdolność przeciwstawiania siÄ™ trudnoÅ›ciom, zdolność podejmowania szybkich i logicznych decyzji i umiejÄ™tność wspóÅ‚pracy w zespole. I jednym z najważniejszych czynników jest motywacja, która energetyzuje nasze ciaÅ‚o do dziaÅ‚ania wbrew ciężkim warunkom. Te same przypuszczenia możemy odnieść do dziaÅ‚aÅ„ na powierzchni, w górach, zwÅ‚aszcza w warunkach trudnych, zaÅ‚amania pogodowego i przechodzenia trudnoÅ›ci technicznych w skale i lodzie.
W jaskini w masywie Kościelca (Beskid Mały).
fot. Ryszard GÅ‚owacki
Badania tego typu przeprowadzone byÅ‚y w wielu krajach. InteresujÄ…cy eksperyment przeprowadzili grotoÅ‚azi z Czech, którzy w maÅ‚ych zespoÅ‚ach wchodzili do jaskiÅ„ szczelinowych, tych podobnych w naszych Beskidach.
Jaskinia ta, w której przeprowadzono eksperyment, miaÅ‚a dużą ilość ruchomych gÅ‚azów, które w każdej chwili mogÅ‚y runąć, co stanowiÅ‚o nieustanne zagrożenie i negatywnie wpÅ‚ywaÅ‚o na psychikÄ™ przebywajÄ…cych tam ludzi. MaÅ‚o tego, temperatura staÅ‚a wynosiÅ‚a tam okoÅ‚o 4 stopni Celsjusza, wszÄ™dzie zalegaÅ‚o bÅ‚oto i woda, ogólnie panujÄ…ca wilgoć. Uczestnicy badania przebywali pod ziemiÄ… bez jedzenia i wykonywali cieżkie prace przy odgruzowywaniu jaskini. Po dwóch dniach czuli siÄ™ jeszcze stosunkowo, lecz już po kolejnych dwu dniach zmuszeni byli opuÅ›cić jaskiniÄ™. Wszystko byÅ‚o uwarunkowane jak wyżej napisaÅ‚em kondycjÄ… psycho-fizycznÄ…, odpowiednim ekwipunkiem i odzieżą oraz zachowaniem wspóÅ‚towarzyszy.
Znana jest historia grupy turystów, która pobÅ‚Ä…dziÅ‚a w Jaskini SabliÅ„skiej niedaleko Petersburga. Odnalezieni po czterech dniach byli już tak potwornie wyczerpani fizycznie i psychicznie, że znajdowali siÄ™ w stanie agonalnym.
Materiały: materiały: Christian Parma ; materiały własne.
Redaktor Działu Speleologia