Links News Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Invite a friend Bookmark Angielski

Join now Login on site

Articles

Articles > TREKKING > Na przełęcz Krzyżne. Opis szlaków

Na przełęcz Krzyżne. Opis szlaków

09-09-24

Krzyżne od Doliny Pańszczycy TREKKING. Stromo, ale coraz lepiej widzę kres wędrówki — szerokie siodło przełęczy i słupek z TPN-owskimi tabliczkami informującymi o czasach przejścia szlaków. Otaczają mnie nieco mroczne ściany masywów Żółtej Turni i Koszystej. Jeszcze kilka kroków i jestem na Przełęczy Krzyżne, położonej na wysokości 2112 m n.p.m. Widok zapiera dech w piersiach. Kolejni uczestnicy naszej grupy komentują go krótkim „o Jezu!", jedynie ostatni z nas na widok przepięknej panoramy Tatr Wysokich artykułuje dosadnym „o żesz w mordę!". Piękny wysokogórski świat u naszych stóp — dalej ziemi, bliżej nieba.

"Dziwny Juhas na fujarze grał, a echo rozlegało się dolinami. Grał z Krzyżnego ku Pięciostawom i ku Pańszczcycy, a rozmaite widma słuchały go radośnie (...) Widziało się, że góry słuchają, że kosodrzewina słucha, że stawek w Pańszczycy i w Pięciu Stawach stawów pięć skrzli się od dźwięku" - pisze Tetmajer w Na Skalnym Podhalu. Przełęcz Krzyżne położona między graniami Kopy nad Krzyżnem, Wołoszyna i Koszystej - nad Dolinami Roztoki i Pańszczycą, przez wieki była używana przez myśliwych i pasterzy. Pierwszego zimowego wejścia dokonał Karol Potkański z przewodnikiem, w roku 1894.

Czerwony Stawek w Dolinie Pańszczycy

Nad Czerwonym Stawkiem w Pańszczycy — dziś już nie juhasi, lecz turyści.

fot.: Paulina Wojciechowska

Panorama z przełęczy Krzyżne

Widok z Krzyżnego jest zaiste imponujący. U stóp Dolina Pięciu Stawów Polskich i Dolina Roztoki oraz wodospad Siklawa. Na pierwszym planie Miedziane, Opalone i Szpiglasowy — dobrze widoczne cieniutkie wstążeczki to szlaki prowadzące do Piątki lub na Świstówkę Roztocką. Na drugim planie kolejne szczyty Tatr Wysokich, z najwyższymi punktami dwóch państw — wierzchołkami Rysów i Gerlacha. Pięknie prezentuje się postrzępiona grań Mięguszowieckich Szczytów. Na prawo Tatry Bielskie. Nic tylko leżeć i patrzeć... oczywiście, jeśli warunki pogodowe na to pozwalają.

Tatry Wysokie z Krzyżnego

Morze postrzępionych tatrzańskich szczytów — widok z Krzyżnego.

fot.: Paulina Wojciechowska

Krzyżne. Opis szlaku z Doliny Gąsienicowej

Przez przełęcz poprowadzony jest żółty szlak. Jeśli idziemy na Krzyżne po raz pierwszy i zależy nam na "efekcie o żesz w mordę" powinniśmy raczej wybrać opcję prowadzącą od strony Doliny Gąsienicowej. Szlak wiedzie najpierw przez las, po minięciu Żółtego Potoku wchodzimy na niewielki Zadni Upłaz (1616 m n.p.m.) będący przedłużeniem ramienia Żółtej Turni.

Ów Upłaz bywa utrapieniem dla zmęczonych turystów schodzących z Orlej Perci — kiedy kolejne podejście wydaje się ponurym żartem losu... Schodzimy do malowniczej, dzikiej, cichej Doliny Pańszczycy. Pięknie prezentują się stąd ściany Granatów oraz grzbiet Koszystej. Intryguje szum Pańszczyckiego Potoku, płynącego miejscami pod powierzchnią ziemi. Jednym z moich ulubionych miejsc w Pańszczycy jest Czerwony Stawek — malowniczo położony, mający także tę zaletę, że odpoczywa tu zwykle niewielu turystów. Czerwony — od koloru specyficznego nalotu na kamieniach.

Po minięciu Stawku krążymy nieco wśród kosodrzewiny i głazów i zbliżamy się do Wielkiej Kopki. Tu zaczynają się pierwsze nieznaczne trudności techniczne. Końcówka szlaku jest nieco stroma i piarżysta, ułożone z kamieni stopnie momentami giną wśród kamieni, podejście nie przedstawia jednak większych trudności technicznych dla tych, co w Wysokich Tatrach już bywali. Żadnych łańcuchów, żadnych klamer. Uważać trzeba głównie na to, by nie poślizgnąć się na piargach i nie ukruszyć chwytu. Widok wynagradza sowicie trudy podejścia. Droga od Murowańca zajmie nam około 3 godzin, z Kuźnic około 5. Warto wiedzieć, że do Doliny Pańszczycy możemy się też dostać czarnym szlakiem łącznikowym ze szlaku zielonego z Równi Waksmudzkiej do Murowańca.

Krzyżne od Doliny Pańszczycy

Podejście na Krzyżne od strony Doliny Pańszczycy prezentuje się groźnie, ale nie jest trudne do zdobycia. Na prawo od szerokiego siodła Przełęczy Kopka nad Krzyżnem oraz turnia Ptak - Orla Perć trawersuje je od stony Piątki (troszkę szkoda).

fot.: Paulina Wojciechowska

Krzyżne - szlak z Doliny Pięciu Stawów Polskich

Szlak z/do Doliny Pięciu Stawów Polskich, choć niezwykle piękny widokowo, może być dla wędrowca nieco nużący. Zejście Żlebem pod Krzyżnem, opadającym kilkaset metrów do Doliny Roztoki, prowadzi początkowo stromymi zakosami. Kiedy znajdujemy się niemal naprzeciwko Schroniska nad Przednim Stawem (turyści żartują czasem, że przydałby się tu zwodzony most!) zaczyna się długi, niemal poziomy trawers Buczynowej Dolinki oraz południowych zboczy Koziego Wierchu, towarzyszy nam wówczas potężny huk Wielkiej Siklawy.

Bliskość schroniska i wodospadu często sprawia wrażenie, że jesteśmy już tuż-tuż, często zbyt szybko wydaje nam się, że od mostku nad Wielkim Stawem oraz pysznej szarlotki w schronisku dzieli nas zaledwie kilkanaście minut... Zejście z Krzyżnego do schroniska mapowo zajmuje półtorej godziny, z Murowańca powinniśmy zatem dotrzeć do Piątki w ok. 4,5 godziny. Jest to najłatwiejsze przejście pomiędzy schroniskami, często wybierane przez turystów wędrujących "na ciężko".

szlak z Piątki na Krzyżne

Szlak z Krzyżnego z/do Doliny Pięciu Stawów Polskich — stromy na ostatnim etapie pokonywania Żlebu pod Krzyżnem, pozbawiony jednak większych trudności technicznych. Na drugim planie Opalone i Szpiglasowy Wierch (w chmurach) oraz Przedni Staw Polski z widocznym schroniskiem.

fot.: Paulina Wojciechowska

Krzyżne — opis szlaku przez Orlą Perć

Krzyżne jest końcowym etapem Orlej Perci, jeśli trasę chcielibyśmy robić „klasycznie", czyli od Koziego Wierchu. Na odcinku Granaty — Krzyżne szlak jest dwukierunkowy — równie dobrze możemy zatem z Krzyżnego zacząć i skończyć na Kozim (dalej już szlibyśmy pod prąd). Od Krzyżnego przez grzbiet Wołoszyna do Polany pod Wołoszynem biegła kiedyś „historyczna Orla Perć", wyznakowana jeszcze przez ks. Gadowskiego (jeśli wierzyć zapiskom — w zaledwie trzy dni!). W 1956 roku ten odcinek szlaku został jednak zamknięty, więc wybierając niebezpieczną i kruchą zarośniętą ścieżkę łamiemy zasady TPN (ścisły rezerwat!).

Przejście ze Skrajnego Granatu do Krzyżnego mapowo zajmuje 2:15 h, czas rzeczywisty zależy od indywidualnych umiejętności turystyczno-wspinaczkowych oraz korków przy łańcuchach. Odcinek Orlej Perci wiodący przez Buczynowe Turnie jest czasem uważany za łatwiejszy — nie jest jednak z pewnością łatwy i nie polecam go na pierwsze spotkania z Tatrami.

Drabinka na Orlich Turniczkach

Fragment emocjonującego szlaku z Granatów na Krzyżne — drabinka na Orlich Turniczkach.

fot.: Paulina Wojciechowska

Trasa prowadzi ze Skrajnego Granatu przez Granacką Przełęcz, schodząc na stronę Doliny Pańszczycy przez północne ściany Wielkiej Orlej Turniczki. W tym miejscu znajduje się stalowa drabinka (idąc od Granatów, wchodzimy nią do góry), dostarczająca jednak znacznie mniej emocji, niż jej siostra na Koziej Przełęczy.

Następnie szlak wchodzi na Orlą Przełączkę Niżną, podchodzi pod wierzchołek Orlej Baszty, której nazwa została nadana przez poetę Franciszka Nowickiego. Tutaj musimy pokonać trudny kominek, aby wyjść na szeroką przełączkę nazywaną Pościelą Jasińskiego. Szlak trawersuje Buczynowe Czuby i Budzową Igłę i schodzi na Przełęcz Nowickiego.

Później trawersujemy zbocza Wielkiej Buczynowej Turni, jest tu kilka trudnych fragmentów ze sztucznymi ułatwieniami, jest także strome i bardzo piarżyste zejście, łatwo tu też o przypadkowe strącenie kamienia na idących niżej. Podejście pod Małą Buczynową Turnię ułatwia ciąg łańcuchów, szlak nie wiedzie jednak na sam jej szczyt. Później już łatwo — schodzimy wygodną ścieżką, omijając skalistą turnię Ptak oraz Kopę nam Krzyżnem. Jesteśmy na Przełęczy, szczęśliwi, dumni i... zmęczeni.

Szlak na Krzyżne zimą

Wycieczka na Krzyżne zimową porą dla naszego bezpieczeństwa powinna odbywać się przy właściwym użyciu sprzętu takiego jak kask, raki i czekan oraz lawinowe ABC. Na takiej wysokości maj to też jeszcze zima, na zalegający nawet do późnego lata śnieg musimy być przygotowani szczególnie w zacienionych, północnych żlebach od strony Pańszczycy. Na trasie nie znajdziemy może trudności wspinaczkowych, ale lód czy stwardniała pokrywa śnieżna też mogą zagrażać naszemu bezpieczeństwu. Podejście z Pięciu Stawów jest znacznie bardziej narażone na lawiny, niż od Doliny Pańszczycy, przy wyższych stopniach zagrożenia lawinowego zdarza się, że podejście jest poprowadzone na sąsiednią Przełączkę pod Ptakiem. Przełęcz jest popularna wśród narciarzy skiturowych.

Krzyżne to dobry początek przygody z Tatrami Wysokimi. Pozwala nacieszyć się widokiem postrzępionych grani, połknąć „wysokogórskiego bakcyla", choć jednocześnie nie naraża na zbyt dużą ekspozycję czy trudności techniczne. Polecam — warto spróbować .

Linki:

Propozycje wycieczek na Krzyżne

Źródło: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Na Skalnym Podhalu, Kraków 1976

Autorka: Paulina Anna Wojciechowska

Redaktorka Działu Trekking

Data dodania artykułu: 7. 09. 20217. Data edycji: 29. 05. 2021, 09. 09. 2024.

Comments

by Bożena Z. 5024 day(s) ago
1 punkt
Idąc z Piątki na Krzyżne ma się najpiękniejszy, najrozleglejszy widok na dolinę w Tatrach, tu Dolinę Roztoki. I nie trzeba odwracać głowy do tyłu jak wtedy gdy idziemy w przeciwnym kierunku.
by Emilia Götz 3174 day(s) ago
0 punktów
Byłam na Krzyżnem dwa razy - raz idąc od Granatów, a za drugim razem od Piątki. Widoki wspaniałe, a sama przełęcz technicznie nietrudna. Wędrując od strony Pięciu Stawów jest tylko kilka małych skałek, na których trzeba użyć rąk.
by Tadeusz Wrona 3048 day(s) ago
1 punkt
według mnie najlepiej (bezpieczniej) na Krzyżne wchodzić od piątki a schodzić do Murowańca. Zejście do 5 to straszna katorga dla stawów a i o poślizg na kamieniach bardzo łatwo ( nawet latem) Widoki z Krzyżnego chyba najładniejsze w całych Tatrach.

BIEGI GÓRSKIE: czytaj

ROWERY GÓRSKIE: czytaj

SKITURY: czytaj

SPELEOLOGIA: czytaj

TREKKING: czytaj

WSPINANIE: czytaj

Links Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Bookmark