Articles
TREKKING. Czesi mówiÄ… Velká ÄŒantoryje - a dla nas to po prostu Czantoria Wielka, choć w kategorii „wielkoÅ›ci" nawet w polskich warunkach jej wysokość nie imponuje, bo nie siÄ™ga nawet tysiÄ…ca metrów. Jedno z wielu miejsc polskich Beskidów, na które warto zawÄ™drować choć raz :).
Masyw Czantorii, leżący w paÅ›mie Czantorii i Stożka, skÅ‚ada siÄ™ z dwóch szczytów - Wielkiej Czantorii, wysokiej na 995 m n.p.m. oraz MaÅ‚ej Czantrorii - 866 m n.p.m. Czantorie poroÅ›niÄ™te sÄ… bukowo-Å›wierkowymi lasami, z niewielkimi polanami oferujÄ…cymi widoki. Przez szczyt Czantorii przebiega gÅ‚ówny wododziaÅ‚ polski, rozgraniczajÄ…cy dorzecza WisÅ‚y i Odry. Po obu stronach granicy utoworzono rezerwaty graniczne. Na poÅ‚ożonÄ… poniżej szcztu Czantorii Wielkiej polanÄ™ StokÅ‚osica wjeżdża kolejka linowa (krzeseÅ‚kowa) - zimÄ… tereny sÄ… wykorzystywane przez narciarzy, a latem przez Turystów-Wczasowiczów, nazwa „Czantoria" jest wiÄ™c znana nie tylko osobom wÄ™drujÄ…cym po polskich górach. Czantoria wpisuje siÄ™ zresztÄ… w swoisty klimat Beskidu ÅšlÄ…skiego - najbardziej peÅ‚nego „atrakcji turystycznych" ze wszystkich beskidzkich pasm. Sam UstroÅ„ (ok. 15 tys. mieszkaÅ„ców), z którego wychodzÄ… polskie szlaki na CzantoriÄ™ jest jednÄ… z popularniejszych miejsowoÅ›ci uzdrowiskowo-wczasowych, a pierwsze wzmianki o nim pochodzÄ… z 1305 roku.

Polana StokÅ‚osica, górna stacja kolejki linowej. W sezonie - tÅ‚umy i wybór różnorodnych form rozrywki. Na drugim planie - UstroÅ„ z charakterystycznymi budowlami sanatoriów oraz stoki Równicy.
Fot.: Paulina Wojciechowska
Od górnej stacji kolejki linowej do samego szczytu dzieli nas okoÅ‚o póÅ‚ godziny wÄ™drówki po kamieniach - jednak miejsce to bardziej przypomina miejski park z licznymi atrakcjami turystycznymi - poza górnÄ… stacjÄ… wspomnianej już kolejki linowej (oczywiÅ›cie z sieciÄ… gastronomicznÄ…) mamy jeszcze maszt telewizyjny, mini-pak linowy, letni tor saneczkowy, plac zabaw. Na wierzchoÅ‚ku Czantorii postawiono wznoszÄ…cÄ… siÄ™ na 29 metrów czeskÄ… wieżę widokowÄ… (pÅ‚atnÄ…), czeskie schronisko z gastronomiÄ… oraz polski bar Rancho. DziÄ™ki wieży można zobaczyć to, co normalnie zasÅ‚aniajÄ… lasy. Przy dobrej pogodzie widzimy rozciÄ…gajÄ…ce siÄ™ u naszych stóp gÄ™sto zaludnione Pogórze CieszyÅ„skie, a także Jezioro GczaÅ‚kowickie. Mamy dobry widok na sporÄ… część Beskidu ÅšlÄ…skiego - najbliższa Równica, Pasmo WiÅ›laÅ„skie, Klimczok, Skrzyczne, MalinowskÄ… Skałę. W dalszym planie po stronie czeskiej widzimy dobrze Beskid ÅšlÄ…ski i ÅšlÄ…sko-Morawski. W dalszym planie - Babia Góra, szczyty Beskidu MaÅ‚ego, a w oddali Tatry Zachodnie.
PrzejÅ›cie ok. 3-kilometrowego odcinka z Wielkiej Czantorii na jej mniejszÄ… siostrÄ™ czarnym szlakiem zajmuje ok. 45 minut (odwrotnie ok. godziny), marsz trwa jednak troszkÄ™ dÅ‚użej, jeÅ›li w ekipie posiadamy turystów-fotografów - trzeba wszak objąć obiektywem liczne widoki (polany do niedawna byÅ‚y terenem wypasu owiec). NajÅ‚adniejsze ujÄ™cie - moim subiektywnym zdaniem - to widok z MaÅ‚ej Czantorii na WielkÄ…. Kiedy miniemy już czeskÄ… wieżę widokowÄ… na szlaku robi siÄ™ nagle cicho i spokojnie. Tak już klasycznie po beskidzku. Miniemy może wiÄ™cej niż w „zwykÅ‚ych" górach nieturystycznie ubranych rodzin z dziećmi, ale wÄ™druje siÄ™ już caÅ‚kiem fajnie. Na poÅ‚udniowo-zachodnich zboczach MaÅ‚ej Czantorii znajdziemy odbicie od szlaku czarnego prowadzÄ…cego do Goleszowa, przy którym znajduje siÄ™ pomnik postawiony w miejscu Å›mierci polskich partyzantów z czasów II wojny Å›wiatowej z oddziaÅ‚u „Czantoria". Niewielki, liczÄ…cy ok. 20 partyzantów oddziaÅ‚ dziaÅ‚aÅ‚ w latach 1941-43 na terenie pasma Czantorii i Stożka oraz w okolicznych miejscowoÅ›ciach po obu stronach granicy. OddziaÅ‚ zostaÅ‚ osaczony przez hitlerowców na stokach MaÅ‚ej Czantorii, a wiÄ™kszość partyzantów zginęła. Ich ciaÅ‚a spoczywajÄ… teraz na cmentarzu ewengelickim w Nydku.

Czantoria Wielka widziana z Czantorii Małej - punkt widokowo-piknikowy.
Fot: Paulina Wojciechowska
Choć Czantoria nie jest bardzo wysokim szczytem jej zbocza sÄ… strome z uwagi na różnice wysokoÅ›ci (miÄ™dzy Ustroniem a szczytem Czantorii jest aż 630 metrów przewyższenia), dlatego szlaki prowadzÄ…ce na szczyt mogÄ… być dla mniej wprawnych turystów mÄ™czÄ…ce. Z centum Ustronia (co nie znaczy, że dokÅ‚adnie z tego samego miejsca) możemy udać siÄ™ na CzantoriÄ™ dwoma sposobami - szlakiem niebieskim na WielkÄ… CzantoriÄ™ (2:30 h) lub szlakiem żóÅ‚tym na Małą CzantoriÄ™ (1:45 h). Szlak żóÅ‚ty jest miejscami stromawy, poprowadzony jednak zostaÅ‚ przez łąki i pola, oferuje zatem dobe widoki.Szlak niebieski, im. Jana Galicza (zmarÅ‚ego w 1939 r. orÄ™downika turystyki po Beskidzie ÅšlÄ…skim), nie jest za bardzo widokowy, daje jednak możliwość zapoznania siÄ™ z różnorodnoÅ›ciÄ… drzewostanów leÅ›nych rezerwatu "Czantoria". Ze stacji UstroÅ„ Polana możemy wejść na WielkÄ… CzantoriÄ™ w ok. 1:45 h. Odcinek GÅ‚ównego Szlaku Beskidzkiego w kolorze czerwonym przebiega w wiÄ™kszoÅ›ci pod kolejÄ… linowÄ…. PodejÅ›cie jest dość strome. Szlak z grzbietu Czantorii prowadzi do Soszowa Wielkiego, a nastÄ™pnie na Stożek. Z Ustronia na grzbiet Czantorii poprowadzono także dydaktycznÄ… ÅšcieżkÄ™ RycerskÄ… (miejscami przebieg pokrywa siÄ™ ze szlakiem niebieskim).

Widok z Czantorii Wielkiej na czeskÄ… stronÄ™ - Beskid ÅšlÄ…ski i ÅšlÄ…sko-Morawski
Fot.: Paulina Wojciechowska
Czantoria Wielka jest najwyższym szczytem czeskiej części Beskidu ÅšlÄ…skiego. Szlaki wprowadzajÄ…cy na szczyt od czeskiej strony prowadzÄ… od miejscowoÅ›ci Nydek (czerwony plus niebieski). Czas przejÅ›cia wynosi ok. 1:50 h. DÅ‚uższy wariant to podejÅ›cie szlakiem żóÅ‚tym na graniczny szlak niebieski, łączÄ…cy siÄ™ z GSB pod Stożkiem Wielkim i wspólnie z nim prowadzÄ…cy na szczyt Czantorii. Czeskie szlaki w tej okolicy charakteryzujÄ… siÄ™ znacznie mniejszym nasileniem ruchu turystycznego.
Na Czantorii znajduje siÄ™ czeskie schronisko turystyczne (Chata ÄŒantoryje) - poÅ‚ożone w zachodniej części wierzchoÅ‚ka. Istnieje od 1904, jednak obecnie peÅ‚ni rolÄ™ gÅ‚ównie punktu gastronomicznego - od kilku lat nie ma możliwoÅ›ci zanocowania pomimo istnienia pokoi do tego przystosowanych. Okoliczne schroniska to obiekt PTTK znajdujÄ…cy siÄ™ na Stożku Wielkim (istniejÄ…cy od 1922) oraz prywatne schroniska na Szoszowie i na Równicy. Schronisko PTTK pod TuÅ‚em (ok. godzinÄ™ czarnym szlakiem z Czantorii MaÅ‚ej), które znajdziemy na starszych mapach i opracowaniach od 2006 r. peÅ‚ni funkcjÄ™ restauracji i pensjonatu.

Czeskie schronisko na Czantorii - może kiedyÅ› znów bÄ™dzie peÅ‚nić rolÄ™ noclegowni na turystów plecakowych?
Fot: Paulina Wojciechowska
Masyw Czantrorii latem to Å›wietny punkt wypadowy dla rodzin z dziećmi - poza chodzeniem po góach mamy tu bowiem liczne dodatkowe atrakcje. TuryÅ›ci bardziej wprawieni w wÄ™drówkach, a niekoniecznie preferujÄ…cy wÄ™drowanie z tÅ‚umem - mogÄ… wybrać wycieczki po okolicy wiosnÄ… lub jesieniÄ…. ZaletÄ… tego miejsca jest dobra infrastruktura turystyczna i liczne połączenia komunikacyjne, nie musimy siÄ™ wiÄ™c gÅ‚owić nad rozkÅ‚adami, jak wtedy, gdy planujemy wycieczki np. w Beskid Niski, nie trzeba także martwić siÄ™, jeÅ›li na trasÄ™ nie weźmiemy dość jedzenia, a "zÅ‚apie" nas niepogoda - bezpieczna "cywilizacja" jest tak blisko :).
PrzykÅ‚adowe wycieczki: wyjÅ›cie z Ustronia przez Małą i WielkÄ… CzantoriÄ™ do Ustronia-Polany to okoÅ‚o cztery godziny czasu mapowego (10 km, 600 metrów podejść). WÄ™drówka z Ustronia Centrum przez obie Czantorie do schroniska na Stożku to ok. 5 godzin czasu mapowego, 16 km i prawie 900 metów podejść. Ze Stożka możemy dalej wÄ™drować GSB w kierunku Baraniej Góry i Skrzycznego.
Linki:
- Kamera internetowa z wieży widokowej: http://www.czantoria.pl/webkamera
- Wycieczki na CzantoriÄ™ w TrekPLANNERze
Autorka Paulina Anna Wojciechowska
Redaktorka Działu Trekking