TOSKANIA / WŁOCHY. W samym sercu średniowiecznej Volterry znajduje się miejsce, które dla miłośników historii jest prawdziwą perełką Toskanii. Museo Etrusco Guarnacci to jedno z najstarszych muzeów w Europie i zarazem jedna z najważniejszych kolekcji związanych z cywilizacją Etrusków. Dla nas była to największa atrakcja miasta, lepsza niż średniowieczna zabudowa i niż panoramy roztaczające się z punktów widokowych na murach Volterry. 

Muzeum kryje setki niezwykłych zabytków sprzed ponad dwóch tysięcy lat. Kamienne urny pogrzebowe z wyrzeźbionymi postaciami, tajemnicze inskrypcje w języku etruskim, brązowe rzeźby i przedmioty codziennego użytku pokazują, jak rozwiniętą i bogatą kulturą byli Etruskowie. To właśnie oni zamieszkiwali znaczną część środkowych Włoch, jeszcze zanim pojawili się na niej Rzymianie.

Zwiedzanie muzeum pozwala zrozumieć, dlaczego Volterra była jednym z najważniejszych miast etruskich. I choć dziś jest to spokojne miasteczko położone na wzgórzu, jego historia sięga czasów, gdy w regionie rządziła jedna z najbardziej zagadkowych cywilizacji starożytnej Europy. 

Volterra. Miasto Etrusków i alabastru

Volterra leży w zachodniej części Toskanii, około godziny drogi od Pizy i dwóch godzin od Florencji. Już sam spacer po mieście jest podróżą przez kilka epok. Zachowały się tu fragmenty średniowiecznych murów, kamienice i rzymski teatr z I wieku p.n.e. Miasto słynie także z rzemiosła alabastrowego. W wielu sklepach i warsztatach można zobaczyć, jak z tego jasnego kamienia powstają rzeźby, lampy czy ozdoby. Nam spodobały się zwłaszcza zestawy szachów z alabastru, które kosztowały średnio dużo powyżej 100 euro.  Jednak prawdziwym skarbem Volterry pozostaje dziedzictwo Etrusków. To właśnie tutaj odkryto ogromną liczbę grobowców i artefaktów, które dziś można oglądać w Museo Etrusco Guarnacci. 

Przed zaplanowaniem wycieczki warto pomyśleć o ubezpieczeniu. 

Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:  

Kim byli Etruskowie? 

Etruskowie zamieszkiwali środkową Italię mniej więcej od VIII do III wieku p.n.e. Ich miasta były dobrze zorganizowane, bogate i rozwinięte technologicznie. Budowali drogi, rozwijali metalurgię i handel, a ich religia i zwyczaje pogrzebowe do dziś fascynują historyków.

Choć Rzymianie przejęli wiele elementów ich kultury, sam język etruski pozostaje w dużej mierze nieodczytany, nie znamy jego zasad gramatycznych, ani pochodzenia. Używali oni jednak alfabetu greckiego, co pozwala na odczytywanie go fonetycznie i poznanie około 150-200 podstawowych słów. Znamy je z inskrypcji nagrobnych, więc między innymi dlatego każdy znaleziony artefakt stanowi cenną wskazówkę pomagającą zrozumieć tę cywilizację.

Volterra, znana w starożytności jako Velathri, była jednym z ważnych miast etruskich. W okolicznych nekropoliach odkryto tysiące urn i przedmiotów, które dziś stanowią podstawę kolekcji muzeum. Ekspozycje potrafią zadziwić ogromną liczbą zgromadzonych eksponatów - w muzeum jest ponad 10 sal, w których prezentowane są wyłącznie bogato rzeźbione urny. 

Historia Museo Etrusco Guarnacci

Muzeum powstało w XVIII wieku i jest uznawane za jedno z najstarszych publicznych muzeów archeologicznych w Europie. Jego nazwa pochodzi od Mario Guarnacciego, miejscowego uczonego i kolekcjonera, który w 1761 roku przekazał miastu swoją ogromną kolekcję etruskich zabytków. Rodzina Guarnacci odegrała ogromną rolę w badaniach nad historią regionu. Dzięki ich darowi możliwe było stworzenie instytucji, która do dziś przyciąga turystów z całego świata. Dziś muzeum mieści się w dawnym pałacu Desideri Tangassi i liczy kilka kondygnacji wypełnionych starożytnymi artefaktami. Warto przejść całość, ponieważ na górze czeka sala, z której rozciąga się wspaniały, panoramiczny widok na Volterrę i toskańskie wzgórza. 

Najciekawsze eksponaty w muzeum

Największą część kolekcji stanowią etruskie urny pogrzebowe z alabastru i terakoty. Jest ich tu kilkaset, a wiele z nich przedstawia sceny mitologiczne lub postacie zmarłych spoczywających na wieku sarkofagu. Jednym z najciekawszym jest sakofag przedstawiający czule obejmującą się parę małżonków podczas pośmiertnej uczty. To przykład, który pokazuje, jak ważna była więź małżeńska i jak trwała była dla Etrusków. Sarkofag pochodzi z VI w. p.n.e. 

Jednym z najbardziej znanych eksponatów jest tajemnicza brązowa figurka zwana „Ombra della Sera” (Cień Wieczoru). Smukła, wydłużona chłopięca postać przypomina nowoczesną rzeźbę i często porównywana jest do dzieł Alberto Giacomettiego, choć powstała ponad dwa tysiące lat temu. Jest ona odpowiednio wyeksponowana, w specjalnym pomieszczeniu oświetlonym tak, aby potęgować tajemniczość tego przedmiotu. Ja tu właśnie zatrzymałam się na dłużej. W tej niezwykłej, wysmuklonej postaci dostrzegłam coś, co przywołało mi na myśl estetykę z obrazów Modiglianiego.

W muzeum można zobaczyć również biżuterię, naczynia, broń oraz przedmioty codziennego użytku znalezione w etruskich grobowcach. Dzięki nim łatwiej wyobrazić sobie życie mieszkańców starożytnej Volterry. 

Godziny otwarcia i ceny biletów

Museo Etrusco Guarnacci znajduje się przy Via Don Minzoni 15. Jest zazwyczaj otwarte codziennie, choć godziny mogą się zmieniać w zależności od sezonu.

Najczęściej muzeum można zwiedzać w godzinach około 10 - 18:30  w sezonie letnim, a zimą od 10 do 16. Ostatnie wejście możliwe jest zwykle około godzinę przed zamknięciem.

Bilet normalny kosztuje około 10 euro, a ulgowy około 8 euro. W sprzedaży dostępny jest także bilet łączony do kilku muzeów w Volterrze, który pozwala zobaczyć również m.in. rzymski teatr czy galerię sztuki.

Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny i ceny na oficjalnej stronie miasta, ponieważ mogą się zmieniać: link.   

Gdzie zaparkować samochód w Volterrze?

Historyczne centrum Volterry jest w zamknięte dla ruchu samochodowego, dlatego najlepiej zostawić auto na jednym z parkingów przy murach miasta. Najwygodniejsze dla turystów są parkingi Parcheggio Docciola oraz Parcheggio La Dogana. Z obu miejsc można w kilka minut dojść pieszo do starego miasta i muzeum. Szczególnie parking Docciola jest popularny, ponieważ prowadzą z niego windy i ruchome schody, które ułatwiają wejście na wzgórze do centrum Volterry. 

My zostawiliśmy samochód na parkingu Parcheggio "La Fortezza". Z niego mieliśmy najbliżej do muzeum. Wszystkie miejsca parkingowe są płatne, od 1,5 euro za godzinę do 15 euro za cały dzień. Płatność uiszcza się w parkomacie - gotówką lub kartą. 

Dlaczego warto odwiedzić Museo Etrusco Guarnacci

W Toskanii nie brakuje spektakularnych muzeów i zabytków, ale Museo Etrusco Guarnacci jest miejscem wyjątkowym. To jedna z najważniejszych kolekcji etruskich w Europie i świetna okazja, aby poznać kulturę, która istniała tu na długo przed powstaniem Imperium Rzymskiego. Jeśli odwiedzasz Volterrę, warto zarezerwować przynajmniej dwie godziny na zwiedzanie muzeum. Dzięki temu średniowieczne miasto na wzgórzu zyskuje zupełnie nowy kontekst - staje się miejscem, w którym historia sięga ponad dwóch i pół tysiąca lat.