Articles
TREKKING. Czas rozprawić siÄ™ z mitem "ludzi gór", wspólnoty osób wzajemnie sobie życzliwych, o szczególnej kulturze i wrażliwoÅ›ci. Prawda jest mniej romantyczna - w górach spotkasz dokÅ‚adnie takich samych ludzi, jak wszÄ™dzie indziej, z caÅ‚ym wachlarzem charakterów i intencji wobec ciebie. Realne zagrożenia na szlaku, czyli kim naprawdÄ™ sÄ… „ludzie gór”
W górach nie obowiÄ…zuje żadna magiczna selekcja etyczna. Nie ma bramki, przez którÄ… przechodzÄ… tylko dobrzy ludzie. Góry sÄ… otwarte dla wszystkich: dla rodzin z dziećmi, biegaczy, niedzielnych turystów, ale też dla osób, które uciekajÄ… od problemów, pijÄ…, szukajÄ… towarzystwa za wszelkÄ… cenÄ™ albo zwyczajnie nie respektujÄ… cudzych granic. Samotna kobieta bywa traktowana jako chÄ™tna do flirtu, a czasem też do czegoÅ› wiÄ™cej. Najczęściej zaczyna siÄ™ niewinnie: ktoÅ› zagaduje, idzie obok, proponuje wspólne wyjÅ›cie. Problem pojawia siÄ™ wtedy, gdy ta osoba nie przyjmuje odmowy.
Typowe sytuacje, z którymi mierzÄ… siÄ™ kobiety sÄ… różne. Mnie zdarzyÅ‚y siÄ™ "tylko" zaczepki i seksistowskie żarty, ale bywajÄ… też inne zachowania, np. ktoÅ› idzie za tobÄ… mimo wyraźnej proÅ›by, by zostawić ciÄ™ w spokoju, próbuje "przykleić siÄ™" do ciebie na dÅ‚uższym odcinku szlaku lub oferuje propozycjÄ™ wspólnego noclegu, towarzystwa, pomocy, bÄ…dź nachalnie pyta, gdzie nocujesz i dokÄ…d idziesz. Takie sytuacje wcale nie sÄ… rzadkoÅ›ciÄ… i myÅ›lÄ™, że warto o nich mówić bez udawania, że "to siÄ™ przecież tak rzadko zdarza".
Planowanie trasy pod kątem bezpieczeństwa
- Wybór odpowiednich szlaków
JeÅ›li idziesz sama, lepiej wybrać popularne, czÄ™sto uczÄ™szczane szlaki, starajÄ…c siÄ™ unikać bardzo dÅ‚ugich, pustych odcinków bez schronisk. PrzykÅ‚adowo lepsze bÄ™dzie oklepane wejÅ›cie na SzyndzielniÄ™ i Klimczok, niż dÅ‚uga wÄ™drówka przez Beskid Å»ywiecki wzdÅ‚uż polsko-sÅ‚owackiej granicy.
Planuj trasÄ™ w ten sposób, by po drodze byÅ‚y miejsca, w których możesz spotkać ludzi, np. niewielkie osady. Takim szlakiem jest chociażby graniczny czerwony pomiÄ™dzy CzantoriÄ… a Stożkiem. Zacznij wÄ™drówkÄ™ wczeÅ›nie rano, by zdążyć zejść na dóÅ‚ jeszcze za dnia. Odpowiednie zaplanowanie wycieczki nie oznacza, że masz rezygnować z najÅ‚adniejszych tras, ale że powinnaÅ› zminimalizować ryzyko spotkania kogoÅ› nieodpowiedniego.
- Informowanie bliskich o planach
To jedna z najważniejszych zasad: zawsze powiedz komuÅ›, gdzie idziesz. Podaj planowanÄ… trasÄ™ i godzinÄ™ powrotu, poinformuj też o zmianie planów. Warto też ustalić zasadÄ™ godziny alarmowej, czyli takiej, po której bliska osoba powiadomi sÅ‚użby ratunkowe o twoim zaginiÄ™ciu.
- Telefon i zasilanie
Telefon powinien być w pełni naładowany. Zabierz ze sobą powerbank. W telefonie zapisz numery ratunkowe do GOPR/TOPR lub aplikację "Ratunek".
Dlaczego nie warto iść w góry z nowo poznanym mężczyznÄ…?

Jak reagować na natarczywe zachowanie na szlaku?
Wiele z nas, kobiet, wychowano w przekonaniu, że powinnyÅ›my być miÅ‚e, uprzejme i nie sprawiać nikomu przykroÅ›ci. Na szlaku takie podejÅ›cie może jednak dziaÅ‚ać przeciwko tobie. Masz peÅ‚ne prawo odmówić rozmowy, nie odpowiadać na pytania i odejść bez tÅ‚umaczenia. Nie jesteÅ› nikomu winna ani uÅ›miechu, ani uprzejmoÅ›ci, zwÅ‚aszcza jeÅ›li czyjeÅ› zachowanie budzi twój niepokój.
Jak odmówić wspólnej wÄ™drówki? Zamiast dÅ‚ugich wyjaÅ›nieÅ„ najlepiej dziaÅ‚ajÄ… proste, jasne komunikaty. Wystarczy powiedzieć stanowczo i spokojnie: „IdÄ™ sama”, „Nie chcÄ™ towarzystwa” albo „ProszÄ™ mnie zostawić w spokoju”. Bez uÅ›miechu, tÅ‚umaczeÅ„ i przeprosin - w takich przypadkach naprawdÄ™ nie musisz być asertywna. JeÅ›li mimo to czujesz dyskomfort, przyspiesz tempo, zmieÅ„ kierunek marszu, wejdź do schroniska lub dołącz do grupy ludzi. Dobrym ruchem jest też telefon do kogoÅ› bliskiego i gÅ‚oÅ›ne powiedzenie, gdzie jesteÅ› i co siÄ™ dzieje.
Jeżeli natomiast ktoÅ› idzie za tobÄ…, mimo wyraźnej proÅ›by, żeby przestaÅ‚ lub np. próbuje ciÄ™ dotykać, blokuje ci drogÄ™, jest pijany i natarczywy, zachowuje siÄ™ agresywnie lub w sposób nieprzewidywalny, jest wulgarny albo po prostu odczuwasz uzasadnione poczucie zagrożenia, to zadzwoÅ„ na numer 112. W polskim prawie natarczywe zachowania na szlaku mogÄ… mieć konkretne konsekwencje prawne. W zależnoÅ›ci od sytuacji mogÄ… one wypeÅ‚niać znamiona wykroczenia z art. 107 kodeksu wykroczeÅ„ (zÅ‚oÅ›liwe niepokojenie), wykroczenia z art. 51 k.w. (zakÅ‚ócanie spokoju), przestÄ™pstwa z art. 190a kodeksu karnego (uporczywe nÄ™kanie czyli stalking), a w przypadku niechcianego dotykania także naruszenia nietykalnoÅ›ci cielesnej z art. 217 k.k.
Warto pamiÄ™tać, że policja dziaÅ‚a również prewencyjnie, czyli może interweniować, zanim sytuacja siÄ™ zaostrzy. JeÅ›li wiÄ™c na szlaku czujesz siÄ™ zagrożona, najpierw wydaj jasny, stanowczy komunikat w rodzaju „ProszÄ™ mnie zostawić w spokoju”, nastÄ™pnie zwiÄ™ksz dystans i kieruj siÄ™ w stronÄ™ innych ludzi. Gdy to nie przynosi efektu, zadzwoÅ„ pod numer 112. CzÄ™sto już samo gÅ‚oÅ›ne poinformowanie przez telefon, gdzie jesteÅ› i że ktoÅ› idzie za tobÄ… oraz że znajdujesz siÄ™ w niebezpieczeÅ„stwie, potrafi skutecznie ostudzić zapÄ™dy natrÄ™tnej osoby.

SprzÄ™t do samoobrony w górach. Co warto mieć przy sobie?
Alarm osobisty - pierwszy sygnał ostrzegawczy
Alarm osobisty to maÅ‚e urzÄ…dzenie, które po pociÄ…gniÄ™ciu zawleczki wydaje bardzo gÅ‚oÅ›ny dźwiÄ™k. Jego zadaniem jest spÅ‚oszenie napastnika i zwrócenie uwagi innych ludzi. To praktyczne narzÄ™dzie, ale lepiej traktować je jako pierwszy poziom ochrony, a dodatkowo warto nosić ze sobÄ… gaz pieprzowy. W totalnej gÅ‚uszy, na dÅ‚ugich odcinkach prowadzÄ…cych przez las, w górach typu Beskid Å»ywiecki lub Niski, gdzie Å‚atwiej spotkać dzikie zwierzÄ™, niż grupÄ™ turystów, alarm może nie speÅ‚nić swojej funkcji.
Warto też przetestować go po zakupie, bo dźwięk naprawdę "świdruje" uszy i trzeba się do niego choć trochę przyzwyczaić. To napastnik ma się go przestraszyć, a nie ty.
Gaz pieprzowy, paralizator i dÅ‚ugopis taktyczny. NarzÄ™dzia do samoobrony, które wymagajÄ… nauki
Gaz jest najczęściej polecany dla kobiet, ale to nie jest tak, że wyciÄ…gniesz go, psikniesz i uciekasz. Najpierw musisz siÄ™ dowiedzieć, jak go szybko wyjąć i użyć, jaki ma zasiÄ™g i sposób dziaÅ‚ania, ale nie nauczysz siÄ™ tego w stresie, "na gorÄ…co", w sytuacji zagrożenia.
Paralizator dziaÅ‚a jedynie w bliskiej odlegÅ‚oÅ›ci, ale podobnie jak w przypadku gazu, trzeba znać sposób jego obsÅ‚ugi, a podczas tego być opanowanÄ…, żeby nie zrobić sobie nim krzywdy.
Długopis taktyczny to narzędzie ostatniej szansy. Trzeba jednak wiedzieć, gdzie są punkty wrażliwe na ciele i jak nim operować.
ObsÅ‚uga gazu pieprzowego, paralizatora czy dÅ‚ugopisu taktycznego tylko z pozoru jest prosta. Tymczasem w sytuacji stresowej liczÄ… siÄ™ nawyki, refleks i wÅ‚aÅ›ciwa technika, których nie da siÄ™ opanować z samej instrukcji czy ulotki. Kurs samoobrony pozwala przećwiczyć użycie tych narzÄ™dzi w warunkach zbliżonych do realnych i nauczyć siÄ™ reagować automatycznie, żeby w momencie zagrożenia nie musieć zastanawiać siÄ™, co zrobić. Jak znaleźć taki kurs? Czasem sÄ… one organizowane przez lokalne szkoÅ‚y sztuk walki, wystarczy wejść na stronÄ™ i sprawdzić.

Kursy samoobrony dla kobiet
Samo posiadanie sprzętu do samoobrony nie załatwi sprawy, bo w realnej sytuacji zagrożenia ciało i umysł często reagują inaczej, niż byśmy chciały. Pod wpływem stresu ręce zaczynają się trząść, uwaga się rozprasza i łatwo wpaść w panikę. Bez wcześniejszego treningu można upuścić gaz, skierować go w złą stronę albo zwyczajnie nie zdążyć go wyciągnąć.
Właśnie dlatego tak duże znaczenie mają kursy samoobrony: na dobrze prowadzonych zajęciach nauczysz się nie tylko obsługi gazu, paralizatora czy długopisu taktycznego, ale przede wszystkim reakcji w sytuacji zagrożenia, prostych i skutecznych technik obrony oraz działania pod presją.
To jedna z najlepszych inwestycji w bezpieczeństwo, bo daje nie tylko konkretne umiejętności, lecz także większą pewność siebie.
Granice obrony koniecznej. Co o tym mówi polskie prawo?
Polskie prawo jasno przewiduje sytuacje, w których masz prawo siÄ™ bronić. Zgodnie z art. 25 § 1 Kodeksu karnego nie popeÅ‚nia przestÄ™pstwa ten, kto dziaÅ‚a w obronie koniecznej, odpierajÄ…c bezpoÅ›redni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem, w tym na życie, zdrowie, wolność czy nietykalność cielesnÄ…. MówiÄ…c prosto: jeÅ›li ktoÅ› realnie ci zagraża, możesz użyć Å›rodków obrony, by siÄ™ ochronić.
Trzeba jednak pamiÄ™tać o granicach obrony koniecznej. Prawo opiera siÄ™ tu na zasadzie proporcjonalnoÅ›ci, co oznacza, że nie wolno używać przemocy „na zapas”, ani atakować osoby, która przestaÅ‚a być zagrożeniem. JednoczeÅ›nie art. 25 § 3 k.k. przewiduje ważnÄ… ochronÄ™ dla osoby broniÄ…cej siÄ™: jeżeli przekroczenie granic obrony nastÄ…piÅ‚o pod wpÅ‚ywem strachu lub silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznoÅ›ciami, sÄ…d może odstÄ…pić od ukarania.
W praktyce w Polsce legalne jest noszenie gazu pieprzowego, a także paralizatora o dopuszczalnych parametrach, natomiast alarm osobisty i dÅ‚ugopis taktyczny nie sÄ… przedmiotami zakazanymi. Mimo to zawsze warto znać aktualne przepisy i przede wszystkim nauczyć siÄ™ wÅ‚aÅ›ciwego używania tych narzÄ™dzi — najlepiej podczas kursów samoobrony.
Najważniejsze zasady samotnego chodzenia po górach, które zwiÄ™kszajÄ… bezpieczeÅ„stwo:
-
poinformuj bliskich o trasie i zmianach planów,
-
noś naładowany telefon i powerbank,
-
wybieraj popularne szlaki z ruchem turystycznym,
-
zaplanuj postoje w schroniskach,
-
nie idź w góry z nowo poznanym mężczyznÄ…,
-
miej przy sobie przynajmniej alarm osobisty i gaz pieprzowy,
-
rozważ kurs samoobrony.
Przed zaplanowaniem wycieczki w warto pomyśleć o ubezpieczeniu.
Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:
Data dodania: 17. 02. 2026. Zdjęcia: pixabay.com, zdjęcie z gazem zostało wygenerowane przez AI. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani szkolenia z zakresu samoobrony.
KorzystajÄ…c z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój portalu PlanetaGor.pl, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalnoÅ›ci.
