Links
News
Contact Us
About Us
Advertisement
Terms of use
FAQ
Add story
Partners
Invite a friend
Bookmark
Articles
Articles
Kieżmark. Perełka Spisza
26-01-24
TREKKING. Kieżmark - lub Kieżmarok - to niewielkie miasteczko na Spiszu. Uchodzi za jedno z najładniejszych miast na Słowacji. Nie wiem, czy to prawda, bo nie odwiedziłam ich aż tylu, aby stwierdzić to z całą pewnością. Prawdą jest jednak, że miejscowość urzeka - to w niej znajduje się słynne liceum kieżmarskie, które ukończyło wielu znanych węgierskich i słowackich uczonych, poetów i artystów. Na tutejszej starówce zachowało się wiele oryginalnych kamieniczek, łącznie z późnobarokową, którą zajmuje obecnie Muzeum Kieżmarskie. Miasteczko słynie też z kościołów: drewnianego artykularnego, nowego ewangelickiego, bazyliki z renesansową wieżą oraz z zamku.Kieżmark. Zabytki i atrakcje, które warto odwiedzić.
Jednym z najcenniejszych zabytków nie tylko Spisza, ale i całej Słowacji, jest ewangelicki kościół artykularny, który został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Oznacza to, że jest unikatowy i z tego tytułu objęty wyjątkową ochroną. Wybudowano go w stylu tzw. baroku ludowego. Na zewnątrz nie wyróżnia się niczym szczególnym - jest biały, pokryty drewnianym dachem i przypomina bardziej stodołę, nież kościół. Nazwa "artykularny" nawiązuje do czasów powstania świątyni. Artykuł 26. sejmu soprońskiego z 1681 dawał protestantom prawo do zbudowania wyłącznie jednego kościoła w wolnym mieście królewskim. Dodatkowo budynek musiał być umiejscowiony wyłącznie na przedmieściach i zbudowany z najtańszych materiałów, jakimi były glina, słoma i drewno. We wnętrzu kieżmarskiego kościółka uwagę przyciągają barokowe rzeźby i malowane sklepienie. Na stronie map Google można zobaczyć wnętrze kościoła: https://tiny.pl/czjpz
W sąsiedztwie kościoła znajduje się słynne Liceum Ewangelickie w Kieżmarku. Pierwsze dane o szkole pochodzą już z lat 1383 - 1392. W XVI wieku została przekształcona na gimnazjum protestanckie, które z czasem zyskało tzw. klasy akademickie. Nowy budynek został postawiony w XVIII wieku. Z czasem szkoła zyskała rangę liceum, w którym nauczano prawa, teologii i filozofii. Placówka była znana z otwartości, tolerancji i wysokiego poziomu kształcenia, dlatego też uczyli się w niej wyznawcy różnych wyznań, wśród nich Pavol Országh "Hviezdoslav", jeden z najwybitniejszych słowackich poetów. Jego absolwenci studiowali później na najlepszych europejskich uczelniach. Licealna książnica kryje prawdziwy skarb, mianowicie 150.000 woluminów dotyczących rozmaitych dziedzin, dzięki czemu stała się jedną z najbardziej obszernych bibliotek szkolnych w Europie.
Jeżeli spodobał Ci się artykuł, to prosimy wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualną kawę:
Bardzo dziękujemy!
Charakterystyczny czerwony, tzw. nowy kościół ewangelicki, stoi blisko liceum i drewnianego kościoła. Powstał w II poł. XIX wieku i budowany był przez 22 lata. Jest dość spory i przyciąga wzrok z daleka - zresztą taki był zamysł architekta, by był on reprezentacyjną świątynią. Budynek nosi cechy eklektyczne: bizantyńskie, romańskie, renesansowe oraz orientalne. Wnętrze jak na ewangelicki kościół przystało jest dość ascetyczne, ale to, co stanowi o jego wyjątkowości, to zachowanie symetrii: mamy tu dwie ambony, dwustronną kolumnadę prowadzącą wprost do ołtarza, nawet organy są zupełnie symetryczne. W dobudowanym w 1909 roku mauzoleum znajduje się grób władcy Siedmiogrodu, Imricha Thököly'ego (1657 – 1705), który odegrał ważną rolę w historii Kieżmarku. Jego posąg znajduje się też przed kieżmarskim zamkiem - a za nim cudny widok na Tatry Wysokie.
Rynek kieżmarski wraz z ratuszem i redutą
Po zwiedzaniu kościoła artykularnego i nowego ewangelickiego przechodzimy na rynek. To tylko 5 minut spaceru ulicą Hviezdoslavovą w kierunku północnym. Na wprost nas zobaczymy ratusz. Był on wielokrotnie przebudowywany, bowiem wiele razy ucierpiał na skutek pożarów. Aktualny wygląd zyskał w 1922 roku. Tuż obok stoi tzw. Reduta. Niegdyś na jej miejscu znajdowała się wieża strażnicza, w XVII wieku przebudowana na budynek przypominający dworek. Na jego fasadzie namalowany jest herb Kieżmarku i napis po łacinie, oznaczający: "Przeznaczony dla warty, gości i rozrywki - 1818". Ulica równoległa do rynku, Stary Targ (czyli "stary rynek"), jest najstarszą w Kieżmarku. Fundamenty części stojących przy niej domów pochodzą z XIII wieku. Z tyłu, za nimi, znajdują się pozostałości miejskich murów.
Bazylika św. Krzyża. Pochodzi z XIII wieku. We wnętrzu znajdują się elementy gotyckie oraz renesansowe. Ma potrójne sklepienie - siatkowe, gwiaździste i krzyżowe, a także trzy nawy. Na środku trójskrzydłowego ołtarza znajduje się figura Chrystusa Ukrzyżowanego, autorstwa mistrza Pawła z Lewoczy. Prawdopodobnie miał związki z pracownią rzeźbiarską Wita Stwosza oraz był członkiem krakowskiego cechu rzeźbiarzy.
Renesansowa dzwonnica z 1591 roku to kolejna budowla, które warto odwiedzić w Kieżmarku. Zbudowana została na planie kwadratu, a ozdobiona attyką z herbami Habsburgów, Węgier i miasta Kieżmark. Znajdują się w niej trzy dzwony, w tym najstarszy, pochodzący z roku 1525. Związana jest z nią legenda mówiąca o tym, że w Wielki Czwartek jeden z nich leci do Rzymu. Według niej do dzwonu przywiązał się kiedyś kieżmarski student, który chciał odwiedzić Wieczne Miasto. Zniknął razem z dzwonem i nigdy nie wrócił (dzwon tak). Dzwonnica była także nazywana Złotą Wieżą, ponieważ tym kolorem były malowane zdobienia na attyce.
Zamek kieżmarski. Zbudowany został w XV wieku na miejscu klasztoru św. Elżbiety. W kolejnych latach na zmianę płonął i był odbudowywany, za każdym razem w innym stylu. Cechą charakterystyczną jest to, że budowla nie stoi na wzniesieniu, jak zdecydowana większość innych zamków. W 1720 roku został on przejęty przez miasto Kieżmark i przestał pełnić funkcje obronne, a zaczął użytkowe. W jego wnętrzach mieściły się m.in. szkoła miejska, koszary, szpital, skład solny oraz więzienie. Duży remont przeprowadzono dopiero w latach 1962-85, a następnie udostępniono obiekt zwiedzającym.
Z zamkiem wiążą się też liczne legendy i opowieści. Najbardziej znaną, z wątkiem polskim i tatrzańskim, jest historia Beaty Ostrogskiej-Kościeleckiej, która wraz z drugim mężem, Olbrachtem Łaskim, odbywała wycieczki w Tatry, m.in. nad Zielony Staw Kieżmarski, stając się pierwszą znaną z imienia i nazwiska turystką tatrzańską. Po kilkunastu miesiącach sielanki młodszy o 21 lat mąż Beaty nakłonił ją do przepisania na niego jej olbrzymiego majątku. Beata zgodziła się i tym samym skończyły się wycieczki. Mąż uwięził ją na zamku w Kieżmarku i przetrzymywał przez 11 lat w skrajnej biedzie i okropnych warunkach. Dopiero 1 576 roku starosta Reubner, nowy właściciel zamku, przeniósł ją do Koszyc, lecz i tam była pilnowana przez straże. Zmarła w tym samym roku.
Dziś zamek w Kieżmarku przeznaczony jest do zwiedzania. Znajduje się w nim ekspozycja starych samochodów, a także inne wystawy związane z rzemiosłem, historią Kieżmarku i Spisza, związkom miasta z Tatrami i in. Na stronie Muzeum w Kieżmarku można odbyć wirtualny spacer po zamkowych wnętrzach:
Informacje praktyczne:
- Obszerny, bezpłatny parking znajduje się tuż obok kościoła artykularnego, przy ulicy Hviezdoslava (współrzędne: 49.1326289N, 20.4289531E). Warto stąd rozpocząć zwiedzanie. Po obejrzeniu kościołów i liceum przechodzimy w stronę rynku, a następnie do zamku. Wracać możemy przez ulicę Stary Trh, zahaczając przy okazji o bazylikę św. Krzyża i oglądając renesansową dzwonnicę.
- Wstęp do kościołów ewangelickich jest płatny i wynosi 5 euro za osobę.Godziny otwarcia świątyń, które są wywieszone na drzwiach kościołów mają się niestety nijak do rzeczywistości (sprawdziliśmy na sobie).
- Wstęp do zamku jest płatny. Osoby dorosłe płacą 8 euro, dzieci od 3 do 6 lat 2 euro, dzieci powyżej 6 roku życia, emeryci i studenci 6 euro. Godziny otwarcia zamku: od maja do września od poniedziałku do niedzieli od 9:00 do 17:00, od października do kwietnia od poniedziałku do piątku od 9:00 do 16:00. Sobota, niedziela i święta nieczynne.
- Gdzie zjeść? Polecamy bistro "Paloma" przy rynku, ze sporym wyborem dań, zarówno słowackich, jak i włoskich. Osoby z alergiami również znajdą w karcie coś dla siebie.
Wycieczka do Kieżmarku to świetny sposób na spędzenie wolnego czasu w przerwie pomiędzy tatrzańskimi wycieczkami. Z wieży zamkowej, jak i z placu przed zamkiem wspaniale widać Tatry. Od polskiej granicy można tu bardzo szybko dojechać, zarówno z Łysej Polany, jak i z Jurgowa. Trzeba tylko uważać na Romów, których osada Rakusy znajduje się kawałek za zakrętem z drogi numer 66 w stronę Kieżmarku. Lubią spacerować wzdłuż szosy, także w większych grupach. Jeśli chcemy uniknąć ewentualnego bycia zatrzymywanym przez taką grupkę, to należy jechać prosto na Spisską Belę. Inne miasta godne uwagi w okolicy to Lewocza. W niej bardzo polecamy zobaczyć rynek z klatką hańby, bazylikę św. Jakuba, bazylikę NMP na Mariańskiej Górze i dom mistrza Pawła. Stosunkowo niedaleko stąd do słynnego Zamku Spiskiego, znajdującego się na liście UNESCO, Kapitułę Spiską (UNESCO), Żehrę (również na liście UNESCO), a także Podgrodzie Spiskie.
Jeżeli spodobał Ci się artykuł, to prosimy wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualną kawę:
Bardzo dziękujemy!
Emilia Götz
Redakcja Portalu planetagor.pl
Copyright by Planetagor.pl, 2023. Oświadczam, że wszystkie zdjęcia są mojego autorstwa.
by Copyright by planetagor.pl