Articles
Kojarzona z poÅ‚udniowym, piekÄ…cym sÅ‚oÅ„cem, sÅ‚odkimi, zrywanymi prosto z drzewa figami, zapierajÄ…cymi dech w piersiach widokami zielonkawych zatok zdobionych setkami wysp, letnia Dalmacja nie jest ciekawym celem wspinaczkowym. Wakacyjne spiekoty i tysiÄ…ce turystów mogÄ… popsuć humor nawet najwiÄ™kszemu optymiÅ›cie. Ale może by tak jesieniÄ…...?
Po powrocie mogÄ™ już Å›miaÅ‚o powiedzieć, że zdecydowanie warto. Ale od poczÄ…tku... Jesienna Dalmacja oferuje wszystkie zalety letniej natomiast sprawia wrażenie wyludnionej i tym samym bardziej naturalnej. Jednym mankamentem może być troszkÄ™ zmienna pogoda, gdy pojedziemy zbyt późno. Najlepszy wydaje siÄ™ być wrzesieÅ„ i poczÄ…tek października. Koniec października i listopad mogÄ… nas zaskoczyć nawet kilkudniowymi zaÅ‚amaniami pogody. Ale generalnie i tak nie ma powodów do narzekaÅ„. Temperatury oscylujÄ…ce wokóÅ‚ 20 stopni w porównaniu do polskich jesiennych mgieÅ‚, kilku stopni powyżej zera i pierwszego Å›niegu, nie pozostawiaÅ‚y zÅ‚udzeÅ„. Rzutem na taÅ›mÄ™, chwytajÄ…c byka za rogi i korzystajÄ…c z możliwoÅ›ci wykorzystania tygodniowego urlopu, po wielogodzinnych przygotowaniach, kilku, spowodowanych okolicznoÅ›ciami zewnÄ™trznymi, zmianach planów, pomknÄ™liÅ›my na poÅ‚udnie w poszukiwaniu sÅ‚oÅ„ca, pomaraÅ„czowej skaÅ‚y i przygody. Już przejazd autostradÄ… przez PaklenicÄ™ i widoki pomaraÅ„czowych tunelów skalnych którymi wiÅ‚a siÄ™ droga daÅ‚y nam przedsmak tego co czekaÅ‚o na nas w Splicie i okolicach. Humorów nie popsuÅ‚ nam nawet wiejÄ…cy w okolicy Zadaru z ogromnÄ… siÅ‚Ä… wiatr Burja. Po przyjeździe do Splitu okazaÅ‚o siÄ™, że wiaÅ‚o tylko wysoko w górach. Z ulga mogliÅ›my zabrać siÄ™ za odkrywanie skalistej części Dalmacji.
O potencjale wspinaczkowym tego rejonu poÅ›rednio przekonaliÅ›my siÄ™ już wjeżdżajÄ…c do Splitu, który otoczony skalistym pasmem Kozjaku, sprawiaÅ‚ wrażenie spÄ™tanego skaÅ‚ami. Mój nos siÄ™ nie myliÅ‚. Pierwsze spojrzenie w kupiony na miejscu Å›wieżutki przewodnik przerosÅ‚o jednak moje oczekiwania. Split i okolice otoczony byÅ‚ co najmniej piÄ™cioma dużymi, oferujÄ…cymi setki dróg we wszystkich przedziaÅ‚ach trudnoÅ›ci, rejonami. Takie nazwy jak Trogir, Markezina Greda, Marian, Omis, Brela przyciÄ…gaÅ‚y jak magnes. Gdyby doliczyć do tego rejony mniejsze, a także te poÅ‚ożone wokóÅ‚ Makarskiej, oraz wyspy Hvar, Brac i Vis - potencjaÅ‚ na póÅ‚ jeÅ›li nie na caÅ‚e życie wspinaniaJ. My ze wzglÄ™dów pogodowych poznaliÅ›my tylko rejon Marjan poÅ‚ożony na obrzeżach Splitu, oraz Omis - skalne miasto o wyjÄ…tkowym uroku i z piÄ™knym przeÅ‚omem rzeki Cetiny, poÅ‚ożone ok. 20 km od Splitu.
Marjan - Å›wietny rejonik poÅ‚ożony na cichych obrzeżach Splitu, oferuje prawie wszystko. SÄ… tu pÅ‚yty w ostrymi chwytami i szarym charakterystycznym, szorstkim wapieniem, jak i piÄ™kne pomaraÅ„czowe, Å›wietnie urzeźbione pionowe lub wywieszone drogi po niezÅ‚ych chwytach biegnÄ…ce w nieraz bardzo fantazyjnych formacjach. AsekurujÄ…c można podziwiać rozciÄ…gajÄ…cy siÄ™ pod nogami widok na morze z dobrze widocznÄ… na pierwszym planie wyspÄ… Brac. WszÄ™dobylskie ogromne agawy, kwitnÄ…ce kaktusy, wysokie zielone Cisy, rosnÄ…ce dziko, owocujÄ…ce drzewa oliwne i charakterystyczna Å›ródziemnomorska flora nadajÄ… temu miejscu wyjÄ…tkowy klimat. Nie psuje go biegnÄ…ca w bezpoÅ›rednim sÄ…siedztwie skaÅ‚ asfaltowa droga, ponieważ ruch samochodów jest w tym miejscu zabroniony, powszechnym widokiem sÄ… tu zaÅ› biegacze i parkowi spacerowicze.
Omis zaÅ› to nazwa miasteczka poÅ‚ożonego w gÅ‚Ä™bokim przeÅ‚omie rzeki Cetiny. WjeżdżajÄ…c do miasteczka ma siÄ™ wrażenie przytÅ‚oczenia piÄ™trzÄ…cymi siÄ™ wysoko ponad miastem wapiennymi Å›cianami. JeÅ›li dodać do tego piÄ™knÄ… ciasnÄ… miejskÄ… zabudowÄ™, górujÄ…cy nad miasteczkiem zameczek oraz piÄ™kne morskie wybrzeże, wszystko razem sprawia wrażenie miejsca wrÄ™cz stworzonego do wspinania i wypoczynku.
Wspinanie w Omis'u to gÅ‚ównie pÅ‚yty i poÅ‚ogi w szarym, dobrze urzeźbionym, ostrym wapieniu oraz wystÄ™pujÄ…ce rzadziej przewiechy w pomaraÅ„czowej skale. Rejon Wysjokie Polje oferuje też jako jedyny z dotychczas mi znanych w Chorwacji, wspin po kaloryferkach. Szczególnie jeden duży i wysoki szaro- pomaraÅ„czowy kaloryfer dostarczyÅ‚ mi wrażeÅ„ niezapomnianych. WiÄ™cej, choć nie wszystko na temat tej drogi mówi już sama jej nazwa - „Kastracija ili masturbacja" J Jak widać - dla każdego znajdzie siÄ™ coÅ› miÅ‚egoJJest co robić również w dni restowe tudzież pogodowo niestrawne. Do zwiedzania mamy antyczny PaÅ‚ac Dioklecjana, starożytnÄ… SalonÄ™, Å›redniowieczny Trogir i Szybenik, piÄ™kne okoliczne wyspy Hvar i Brac. Dla entuzjastów mniej aktywnego wypoczynku Dalmacja oferuje setki kilometrów plaż i ciepÅ‚e morze, w którym można restować do woli również jesieniÄ….
Na zwiedzenie pozostaÅ‚ych rejonów niestety zabrakÅ‚o czasu i pogody. Z jednej strony szkoda- z drugiej- jest po co wracać i tego siÄ™ trzymamy. A to, że wrócimy wiemy już na pewno. Bo jak można nie wracać do miejsca, w którym skaÅ‚y mieszajÄ… siÄ™ z morzem, smak kawy z figami, zapach rozmarynu ze smakiem frutti di mare, antyk z nowoczesnoÅ›ciÄ…, a każda wyÅ‚aniajÄ…ca siÄ™ zza zakrÄ™tu nowa skaÅ‚a kusi obietnicÄ… przygody...
Marcin Konior „Dziku"