Articles
SPELEOLOGIA. Czy przebywanie w jaskini może leczyć? Czy osobliwoÅ›ci znajdujÄ…ce siÄ™ w jej wnÄ™trzu pozwolÄ… nam cieszyć siÄ™ lepszym zdrowiem? W tym krótkim artykule, nie wyczerpujÄ…cym dogÅ‚Ä™bnie tematu, postaram siÄ™ nieco nakreÅ›lić odpowiedzi na te pytania.
Od dawien dawna wykorzystywano dobrodziejstwa tworów jaskiniowych do pomocy w urazach koÅ„czyn. Szczególnym zainteresowaniem cieszyÅ‚y siÄ™ kalcytowe nacieki, które później szczegóÅ‚owo poddawano mieleniu, poddawano delikatnemu namoczeniu, szczelnie okÅ‚adano zÅ‚amane miejsce i bandażowano. W ten sposób powstawaÅ‚ gips z wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciami leczniczymi, wyciÄ…ganymi z mÄ…czki kalcytowej. Pierwsze taki znaleziska oraz informacjÄ™ o przeprowadzeniu podobnych „operacji" odnaleziono w jaskini Czil Uston w Indiach, odnajdujÄ…c pod cienkÄ… warstwÄ… jednej z kolumn indyjski symbol swastyki i zatarty napis z XVII w. Dla chÄ™tnych jaskinia ta jest przystosowana do zwiedzania.
Reumatyzm to z kolei dość powszechna choroba cywilizacyjna. W poczÄ…tkowych latach XIX w. przeprowadzono już pierwsze tego typu badania wykorzystujÄ…c podziemne źródÅ‚a termalne, znajdujÄ…ce siÄ™ w wielu jaskiniach Europy poÅ‚udniowej. Wyniki byÅ‚y zaskakujÄ…ce. OkazaÅ‚o siÄ™ że kÄ…piel w wodach przynosiÅ‚a znacznÄ… ulgÄ™ i wzrost zdrowotnoÅ›ci wÅ›ród pacjentów. W Istrii, na terenie dzisiejszej Chorwacji, w czasie II wojny Å›wiatowej wznowiono ponownie wydobycie zÅ‚ota z kopalni ufundowanej jeszcze za czasów rzymskich. Chorzy na dolegliwoÅ›ci reumatyczne górnicy, wyleczyli siÄ™ niemal do zera z tej obciążajÄ…cej ich zdrowie dolegliwoÅ›ci. Skwapliwe badania naukowców wywnioskowaÅ‚y że na taki stan rzeczy miaÅ‚a wpÅ‚yw dość wysoka temperatura ( ponad 40 stopni Celsjusza) oraz promieniowanie zÅ‚óż które zawieraÅ‚y pierwiastek rad, bÄ™dÄ…cymi gÅ‚ównymi czynnikami leczniczymi.
Sama woda znajdujÄ…ca siÄ™ w podziemiach jaskini ma wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci lecznicze i przyjmuje siÄ™ jÄ… doustnie. PrzykÅ‚adowo w wÄ™gierskiej jaskini Tavas barlang (przyp.red. barlang po wÄ™giersku to jaskinia), niedaleko dużego miasta Miskolc, znajdujÄ™ siÄ™ podziemne jezioro jaskiniowe o bardzo dużej zawartoÅ›ci soli mineralnych. Jego wodÄ™ o temperaturze przybliżonej trzydziestu stopniom Celsjusza, pijÄ… pacjenci znajdujÄ…cy siÄ™ pod opiekÄ… tego jaskiniowego sanatorium. Potwierdzono medycznie dziaÅ‚anie wód, majÄ…cych korzystny wpÅ‚yw na prawidÅ‚owy rozwój naczyÅ„ krwionoÅ›nych i pracÄ™ serca.
W jaskini Tavas Barlang
fot. Panoramio
Nie tylko woda ale także podÅ‚oże ma wiele wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci zdrowotnych. Badania przeprowadzono w wielu jaskiniach Å›wiata, a wiÄ™c z każdego „rodzaju" Å›rodowiska jaskiniowego, jednak wynik byÅ‚ wszÄ™dzie ten sam, pozytywny. Bowiem jak siÄ™ okazujÄ™ glina zalegajÄ…ca spÄ…g jaskini (przyp.red. spÄ…g - dno jaskini) jak i mleko wapienne wystÄ™pujÄ…ce w jaskiniach typu krasowego, zawierajÄ… w swym skÅ‚adzie szczepy bakterii znacznie przyÅ›pieszajÄ…ce gojenie siÄ™ ran. MaÅ‚o tego, stwierdzono, że w wnÄ™trzu jaskini rany gojÄ… siÄ™ o wiele szybciej niż na powierzchni, nawet mimo zastosowania Å›rodków opatrunkowych, dezynfekcyjnych, a nawet użycia zaawansowanych antybiotyków...
Turecka jaskinia Damlataş z wilgotnością 95%.
Ze względu na panujący w jej wnętrzu mikroklimat, zalecane jest przebywanie w niej osobom ze schorzeniami astmatycznymi.
fot. Tomasz Jakubas
ZdarzajÄ… siÄ™ poważne wpadki lekarskie i okazujÄ™ siÄ™ że przebywanie w jaskiniach ma też swojÄ™ skutki uboczne. AmerykaÅ„ski lekarz, John Croghan, w roku 1839 wykupiÅ‚ sobie prawo eksploatowania najdÅ‚uższego systemu jaskiniowego, Mammoth Cave i zaÅ‚ożyÅ‚ tam swoje sanatorium. SwoistÄ… plagÄ… w tamtych czasach byÅ‚a epidemia gruźlicy, wierzyÅ‚ wiÄ™c, że odizolowanie siÄ™ od czynników zewnÄ™trzych, przyniesie ukojenie jego pacjentom. Tylko, że po pewnym czasie umieralność klientów na tyle wzrosÅ‚a, że trzeba byÅ‚o eksperyment przerwać. ZresztÄ… sam pomysÅ‚odawca padÅ‚ ofiarÄ… wÅ‚asnego przedsiÄ™wziÄ™cia. Dzisiejsza medycyna jest już na tak zaawansowanym stopniu poznania chorób ludzkich, iż wiemy że wysoka wilgotność idÄ…ca w parze z niskÄ… temperaturÄ… panujÄ…cÄ… w Mammoth Cave, jest wysoce przeciwwskazana dla chorych na gruźlicÄ™.
W kolejnym odcinku skupimy się na wpływie przebywania w jaskiniach na zdolności psycho-fizyczne przebywających tam ludzi.
Materiały: materiały: Christian Parma ; zasoby Google.
Redaktor Działu Speleologia
by