Articles

Articles > TREKKING > Hala Jaworowa z Przełęczy Salmopolskiej - Białego Krzyża

Hala Jaworowa z Przełęczy Salmopolskiej - Białego Krzyża

08-01-26

TREKKING. Przełęcz Salmopolska, popularnie zwana Białym Krzyżem, znajduje się w Beskidzie Śląskim. Krzyżują się tu szlaki prowadzące na Malinowską Skałę, a dalej na Skrzyczne, na Kotarz, do Wisły przez Gościejów i Trzy Kopce oraz do Brennej przez Stary Groń. Można stąd ruszyć także na malowniczą Halę Jaworową. Ten szlak polecamy szczególnie rodzinom z dziećmi, ponieważ jest on relatywnie krótki i mało wymagający. Zaczyna się on na parkingu na przełęczy i ma kolor czerwony. Na rozstaju pod szczytem Kotarza zmienia kolor na czerwony. Prowadzi głównie przez las, ale mija kilka punktów widokowych. Dojście na Halę zajmie tylko godzinę, a do pokonania będzie jedynie 3 kilometry.

Historia Hali Jaworowej

Hala znajduje się na trasie Szlaku Kultury Wołoskiej. Szlak ten związany jest z tradycjami pasterskimi Wołochów, którzy zamieszkiwali pogranicze polsko-słowackie. Na Jaworowej również prowadzony był wypas owiec, a pierwsze wzmianki o istniejącym na niej szałasie znaleziono w źródłach historycznych pochodzących z 1689 roku. Innymi nazwami, pod którymi można znaleźć Halę na mapach i w piśmiennictwie, są Polana na Kotarzu i Polana Kotarska. Nazewnictwo to w oczywisty sposób łączy się z pasterstwem - "kotarz" oznacza bowiem miejsce, na które wypędzane są wiosną owce i w którym się "kocą", czyli wydają na świat młode. Tak zresztą nazywa się pobliski szczyt.

Wypas na Jaworowej był prowadzony do lat 60. XX wieku, a następnie w latach 80. funkcjonowała tu owczarnia należąca do Instytutu Zootechniki Polskiej Akademii Nauk. Dziś owieczek tu już nie uświadczymy, za to znajdziemy niewielki budynek podobny do dawnego szałasu i miejsce na ognisko.

Hala Jaworowa. Szlak z Przełęczy Salmopolskiej

Hala Jaworowa — jak się tu dostać?

Najprościej polecanym przez nas szlakiem czerwonym zaczynającym się na obszernym parkingu na Przełęczy Salmopolskiej, czyli inaczej na Białym Krzyżu.

Współrzędne parkingu: 49.6654081N, 18.9603028E.

Idziemy wzdłuż zabudowań, kierując się w stronę niewysokiego szczytu (Bały Krzyż, 940 m n.p.m.). Schodzimy w dół do rozejścia szlaków, wcześniej mijając tablicę informacyjną i niewielki stół z ławkami. Następnie podchodzimy na Grabową (907 m n.p.m.). Teraz czeka nas ostrzejsze zejście, a potem podchodzenie w górę. Utracone metry trzeba bowiem nadrobić. Po prawej stronie zaczyna się polana, z której ładnie widać Skrzyczne. Docieramy do miejsca, w którym zaczyna się szlak niebieski. Wybieramy zatem znaki w tym kolorze, skręcając jednocześnie w lewo, tak jak one prowadzą. Przechodzimy przez tajemniczo wyglądające osuwisko pełne piaskowcowych głazów. Jeszcze kilka minut i wreszcie dochodzimy na Halę Jaworową.

Hala jest niezwykle malownicza. Na jej środku rośnie charakterystyczny, samotny buk, a wokół rozciąga się fantastyczna panorama Beskidu Śląskiego i Śląsko-Morawskiego. Można usiąść przy szałasie, rozpalić ognisko (jeśli mamy drewno), a nawet zabiwakować. Niestety kilka lat temu pojawiły się plany zbudowania w okolicy Hali kompleksu noclegowego. Te zakusy zostały ukrócone, między innymi dzięki silnej presji społecznej. W tej chwili znów pojawiła się koncepcja zagospodarowania tego miejsca i góry Kotarz poprzez stworzenie tu ośrodka narciarskiego. Mamy wielką nadzieję, że nie dojdzie do dewastacji tego cennego pod względem kulturowym i przyrodniczym miejsca.

Wracać z Jaworowej można przez Kotarz — wystarczy wybrać nieoznakowaną ścieżkę prowadzącą prosto do góry, początkowo równolegle do niebieskiego szlaku. Po mniej więcej 5 minutach staniemy na szczycie. Znajdziemy na nim niewielką wiatę, ewangelicki "Ołtarz Europy" oraz bar z przekąskami, działający sezonowo (polecamy kiełbaskę z grilla i frytki). Przed naszymi oczami rozpościera się widok na Skrzyczne.

Przed zaplanowaniem wycieczki warto pomyśleć o ubezpieczeniu.

Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:

Cała wycieczka na Halę Jaworową z Przełęczy Salmopolskiej z wejściem na Kotarz ma około 7 kilometrów długości, 240 metrów przewyższenia, a jej przejście zajmie 2 godziny. Nie ma możliwości przejechać tego szlaku wózkiem, nawet jeśli to wózek terenowy. Po drodze znajdziemy za to kilka miejsc, w których można usiąść i odpocząć (stół z ławkami na Grabowej, ławki przy szałasie na Hali, wiata i bar na Kotarzu).

Link do trasy naszej wycieczki:

https://www.planetagor.pl/places/application/TrialPage.php?ID=38905

Jeżeli spodobał Ci się artykuł, to prosimy, wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualną kawę:

https://buycoffee.to/planeta.gor/

Bardzo dziękujemy! Od ponad 14 lat tworzymy portal Planetagor.pl praktycznie pro bono, inspirując i edukując o górach, podróżach i wspinaczce. Dzięki wpływom z buycoffee możemy rozwijać się i opłacać koszty związane z funkcjonowaniem portalu (np. serwer i hosting).

Oprac. Redakcja portalu Planetagor.pl

Copyright by Planetagor.pl, 2024. Zdjęcia: Marcin Konior. Data dodania: 3. 12. 2024. Data edycji: 8. 01. 2026. Korzystając z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój portalu PlanetaGor.pl, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalności.

Comments

There are no comments yet

BIEGI GÓRSKIE: czytaj

ROWERY GÓRSKIE: czytaj

SKITURY: czytaj

SPELEOLOGIA: czytaj

TREKKING: czytaj

WSPINANIE: czytaj

Links Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Bookmark