Articles
TREKKING. W sÅ‚owackiej wiosce Podbiel, tuż przy gÅ‚ównej drodze, stoi coÅ›, co na pierwszy rzut oka przypomina stary koÅ›cióÅ‚. Dopiero z bliska widać, że to ruiny dawnej huty – Františkova huta, czyli Huta Franciszek. To pamiÄ…tka z XIX wieku, kiedy na Orawie wydobywano rudÄ™ żelaza i przetapiano jÄ… w ogromnych piecach. DziÅ› mury sÄ… już puste, ale robiÄ… wrażenie swojÄ… wielkoÅ›ciÄ… i klimatem. To jedna z atrakcji Orawy, którÄ… można odwiedzić przy okazji wycieczki w Tatry, na Zamek Orawski czy podczas przejazdu przez SÅ‚owacjÄ™.
Historia i architektura Františkovej huty
Huta Franciszek zostaÅ‚a wybudowana w latach 1836–1838 i byÅ‚a częściÄ… rozwijajÄ…cego siÄ™ wówczas przemysÅ‚u hutniczego na Orawie. PowstaÅ‚a z inicjatywy wÅ‚aÅ›cicieli ziemskich, którzy dostrzegli potencjaÅ‚ lokalnych zasobów rudy żelaza oraz drewna, wykorzystywanego do wytwarzania wÄ™gla drzewnego. ZakÅ‚ad dziaÅ‚aÅ‚ przez kilka dekad, przetapiajÄ…c rudÄ™ na surówkÄ™ żelaza, aż do koÅ„ca XIX wieku, kiedy to produkcjÄ™ wygaszono z powodu konkurencji nowoczeÅ›niejszych hut.
Architektonicznie huta jest unikatowa – jej monumentalna, ceglana hala z wysokimi Å‚ukowymi oknami i kamiennymi filarami przypomina raczej Å›redniowiecznÄ… bazylikÄ™, niż obiekt przemysÅ‚owy. Zachowany ukÅ‚ad konstrukcji pieca hutniczego i kanaÅ‚ów powietrznych pozwala wyobrazić sobie skalÄ™ dawnej produkcji. DziÅ› obiekt jest zabezpieczonÄ… ruinÄ… i jednoczeÅ›nie jednym z najcenniejszych zabytków przemysÅ‚owych na SÅ‚owacji.
Informacje praktyczne
-
Dojazd z Polski do Františkovej huty: najbliżej z przejÅ›cia granicznego w Chyżnem; z Zakopanego ok. 50 km (ok. 1 godziny jazdy).
-
Parking: bezpÅ‚atny, znajduje siÄ™ tuż przy drodze, obok huty, wspóÅ‚rzÄ™dne GPS: 49.2965508N, 19.5063119E.
-
Wstęp: bezpłatny, obiekt można zwiedzać o dowolnej porze, teren jest otwarty.
- Uwaga, Å›cieżka z parkingu prowadzi przez pole, które pokryte jest dokÅ‚adnie rozsmarowanym owczym nawozem. PrzejÅ›cie suchÄ… stopÄ…, zwÅ‚aszcza po deszczu, może okazać siÄ™ ekstremalnym przeżyciem ;).
Inne warte zobaczenia miejsca na Orawie
W okolicy warto zobaczyć także:
-
Ostrazica – punkt widokowy na przeÅ‚om rzeki Orawy, z krótkim, ale stromym podejÅ›ciem.
-
Tvrdošín – miasteczko ze wpisanym na listÄ™ UNESCO drewnianym koÅ›cioÅ‚em Å›w. Trójcy oraz punktem widokowym Skalka.
-
Zamek Orawski – imponujÄ…ca twierdza na skale, jeden z najpiÄ™kniejszych zamków SÅ‚owacji.
- Wieża widokowa Trchovnica w Orawskiej PóÅ‚górze.
- Jezioro Orawskie
- Rio de Klin — posÄ…g Jezusa Chrystusa wzorowany na figurze z Rio de Janeiro
- Wieża widokowa w Zubercu - Tonka
- Modlovy vrch - punkt widokowy.
Orawa obfituje w wiele ciekawych miejsc wartych zobaczenia, nawet podczas krótkiej, jednodniowej podróży. Jednym z nich jest wÅ‚aÅ›nie Huta Franciszek – miejsce, które Å‚Ä…czy historiÄ™, ciekawÄ… architekturÄ™ i wyjÄ…tkowy klimat. Warto tu zajrzeć choćby na chwilÄ™, żeby zobaczyć, jak wyglÄ…daÅ‚a przemysÅ‚owa przeszÅ‚ość tego regionu.
Przed zaplanowaniem wycieczki warto pomyÅ›leć o dodatkowym ubezpieczeniu, ponieważ akcje ratunkowe na SÅ‚owacji, gÅ‚ównie w górach, sÄ… pÅ‚atne.
Możesz skorzystać z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:
Jeżeli spodobaÅ‚ Ci siÄ™ artykuÅ‚, to prosimy, wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualnÄ… kawÄ™:
https://buycoffee.to/planeta.gor/
Bardzo dziÄ™kujemy! Od 15 lat tworzymy portal Planetagor.pl praktycznie pro bono, inspirujÄ…c i edukujÄ…c o górach, podróżach i wspinaczce. DziÄ™ki wpÅ‚ywom z buycoffee możemy rozwijać siÄ™ i opÅ‚acać koszty zwiÄ…zane z funkcjonowaniem portalu (np. serwer i hosting).
Emilia Götz
Redakcja Portalu planetagor.pl
Copyright by Planetagor.pl, 2025. Data dodania: 12. 08. 2025. Zdjęcia: archiwum autorki.
KorzystajÄ…c z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój portalu PlanetaGor.pl, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalnoÅ›ci.