Links
News
Contact Us
About Us
Advertisement
Terms of use
FAQ
Add story
Partners
Invite a friend
Bookmark
Articles
Articles
Dolina Pięciu Stawów Spiskich
03-12-19
TREKKING. Słowacy również mają swoją Dolinę Pięciu Stawów - szeroki, rozległy kocioł polodowcowy oddzielony od znajdującej się poniżej doliny progiem skalnym z wodospadem. Otacza ją aż pięć szczytów należących do Wielkiej Korony Tatr: Łomnica (2634 m n.p.m.), Durny Szczyt (2621 m n.p.m.), Baranie Rogi (2526 m n.p.m.), Lodowy Szczyt (2627 m n.p.m.) oraz Pośrednia Grań (2441 m n.p.m.). Po zachodniej stronie doliny znajduje się Żółty Szczyt (2385 m) z atrakcyjną wspinaczkowo Żółtą Ścianą.
Po przekroczeniu progu skalnego nie od razu dostrzegamy wszystkie stawy, jedne znajdują się nieco niżej, inne wyżej, ale doskonale widoczne są ze szlaków prowadzących na Czerwoną Ławkę (2352 m n.p.m.) oraz Lodową Przełęcz (2376 m n.p.m.). Do wszystkich pięciu zbiorników zaliczają się: Niżny Staw Spiski (na wysokości 2000 m), Mały Staw Spiski (2000 m), Pośredni Staw Spiski (2013 m), Wielki Staw Spiski (2014 m) i Zadni Staw Spiski (2022 m). Wypływa z nich potok Mała Zimna Woda, tworzący później Złotą Siklawę. Jeszcze wyżej znajduje się pojawiający się okresowo Barani Stawek.
W Dolinie Pięciu Stawów Spiskich
fot. autorka tekstu
Szlaki do Doliny Pięciu Stawów Spiskich
Dolina Pięciu Stawów Spiskich, czyli po słowacku Kotlina Piatich Spišských Plies została "odkryta" przez angielskiego podróżnika, Roberta Townsona. Miało to miejsce w 1793 roku. Dziś do doliny prowadzi szlak turystyczny, a dostęp do niej jest łatwy, choć długi. Wariantów dojścia do wylotu Doliny Małej Zimnej Wody jest kilka. Możemy udać się tam ze Starego Smokovca przez Hrebienok szlakiem zielonym, mijając Chatę Zamkovskiego. Czas przejścia takiej wycieczki będzie wynosił ok. 4:25 h w jedną stronę. Dużo ciekawsza, ale i dłuższa trasa rozpoczyna się Jaworzynie Spiskiej (Tatranska Javorina) i wiedzie zielonym szlakiem przez Dolinę Jaworową i Lodową Przełęcz (2376 m n.p.m.). Jest to dobra propozycja dla osób, które chcą spędzić noc w znajdującym się w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich schronisku - Chacie Teryho, a to dlatego, że przejścia zajmuje ok. 7 godzin.
Podejście do Chaty Zamkovskiego. Po lewej widoczne ujście Doliny Staroleśnej
Fot. autorka tekstu
Oczywiście innych wersji dojściowych jest jeszcze kilka, ale wszystkie spotykają się w jednym punkcie - przy Chacie Zamkowskiego, niewielkim obiekcie turystycznym, wybudowanym w stylu nieco "tyrolskim". Schronisko to posiada jedynie 28 miejsc, dlatego miejsce w nim należy rezerwować z dużym wyprzedzeniem. Zostało ono wybudowane w latach 1942 - 43 przez węgierskiego miłośnika Tatr i jednocześnie dzierżawcę wyżej położonej "Terinki", Istvana Zamkovszky'ego. Był on także taternikiem i przewodnikiem tatrzańskim, który wsławił się tym, że często zabierał klientów na wycieczki nie pobierając za nie opłat. W jego schronisku w czasie II Wojny Światowej czasem ukrywali się Żydzi oraz partyzanci. Za to narażanie życia po wojnie komuniści odebrali mu Chatę, a jemu samemu zabronili wstępu na teren Tatr. Schroniska nigdy nie odzyskał, zmarł w 1961. Dopiero na początku lat 90-tych ubiegłego wieku władze przekazały obiekt w ręce jego spadkobierców.
Chata Zamkovskiego
Fot. Wiesław Sz.
Chata Teryho. Najwyżej położone całoroczne schronisko tatrzańskie
Z Chaty Zamkovskiego podchodzimy zielonym szlakiem wzdłuż potoku Mała Zimna Woda, dnem Malej Studenej Doliny (czyli Doliny Małej Zimnej Wody). Z lewej strony zamykają ją ściany Pośredniego Grzebienia, którego kulminacją jest Pośrednia Turnia. Z prawej, tuż nad naszymi głowami, wyrasta Łomnicka Grań z majestatyczną Łomnicą. Czeka nas teraz podejście o długości 4,5 km, zwieńczone stromym progiem skalnym, który dzięki zakosom nie jest trudny do pokonania, a jedynie męczący.
Dolina Małej Zimnej Wody. Schronisko Tery'ego już widać :)
Fot. autorka tekstu
Kiedy wyjdziemy na szerokie plateau naszym oczom ukaże się Dolina Pięciu Stawów Spiskich i niewielkie schronisko - Chata Teryho, inaczej zwana Terinką. Jest to najwyżej położone schronisko turystyczne w Tatrach Wysokich - zostało wybudowane na wysokości 2015 m n.p.m. Powstało w 1899 i było wiele razy przebudowywane. Nosi imię Edmunda Tery'ego, lekarza z Bańskiej Szczawnicy, popularyzatora turystyki tatrzańskiej. Był on pierwszą osobą, która zdobyła Durny Szczyt i Pośrednią Grań.
Chata (schronisko) Teryho
Fot. Bożena Z.
Dziś oferuje ono 24 miejsca noclegowe w 3 pokojach wieloosobowych. Można wykupić również wyżywienie. Z wodą jest mały problem - dostępna jest wyłącznie zimna, jednak toalety znajdują się w środku w schronisku, a nie na zewnątrz, jak to ma miejsce w znajdującej się w sąsiedniej dolinie Zbójnickiej Chacie. Latem schronisko jest pełne turystów i wspinaczy, a zimą skiturowców - pobliskie Baranie Rogi są częstym celem narciarskich wycieczek.
Lodowy i Mały Lodowy Szczyt. Widok z okolic chaty
Fot. autorka tekstu
Dolina Pięciu Stawów Spiskich zimą
Pierwszymi osobami, które odwiedziły Dolinę w zimie byli niemiecki alpinista Theodor Wundt i jego przewodnik Jakub Horvay. Miało to miejsce 28 grudnia 1891 roku. Wundtowi zawdzięczamy pierwsze zimowe wejścia na Skrajną i Pośrednią Basztę, Osterwę, a także Łomnicę i Lodowy Szczyt. Dolina Pięciu Stawów została odwiedzona zatem przez niego niejako "przy okazji", jako że droga wejściowa na dwa ostatnie wymienione powyżej szczyty wiedzie właśnie przez nią. Rok później Wundt zdobył zimą Tre Cime w Dolomitach. Swoje górskie dokonania opisał w kilku książkach, a do jego zasług należy oprócz alpinistycznych dokonań także wykonywanie jednych z pierwszych w historii zdjęć wspinaczkowych.
Dolina Pięciu Spiskich Stawów Zimą. Po prawej widoczne Baranie Rogi
Fot. Jerzy K.
Planując zimową wycieczkę do schroniska Teryho należy liczyć się z pewnymi trudnościami. Należą do nich zarówno lawiny, jak i nastromienie terenu. Zimowy szlak wytyczony jest nieco inaczej niż letni, lecz mimo to osoby wędrujące nim narażone są na zejście lawin. Takie już uroki turystyki zimowej, nie tylko wtedy, gdy zdobywamy wysokie szczyty. Oznaczenie drogi tyczkami znacząco ułatwia orientację w terenie - kamienie z oznaczeniami są przecież zasypane. Wybierając się do Doliny Pięciu Spiskich Stawów w zimie pamiętajmy o zabraniu czołówki, raków, czekana turystycznego i kijków. Oczywiście posiadanie sprzętu zimowego nakłada obowiązek posiadania umiejętności posługiwania się nim, a nie tylko taszczenia w plecaku.
Zimą przy Chacie Teryho
Fot. Bożena Z.
Gdzie dalej?
No dobrze, skoro już jesteśmy przy chacie Teryho, to co dalej? Szlaki turystyczne są tu wytyczone dwa: zielony na Lodową Przełęcz (przez nią do Doliny Jaworowej) oraz żółty przez Czerwoną Ławkę do Doliny Staroleśnej. Ten drugi uchodzi za jeden z trudniejszych w Tatrach Słowackich, a to z powodu prawie pionowej "ścianki", którą pokonujemy z użyciem klamer i łańcuchów. Szlak ten jest jednokierunkowy, co oznacza, że poruszamy się nim tylko z Doliny Pięciu Stawów Spiskich do Zbójnickiej Chaty. Wycieczki w kierunku odwrotnym są zabronione. I całkiem słusznie - "mijanki" na klamrach mogłyby skończyć się tragicznie. Dolina stanowi też dogodny punkt do wyruszenia na wycieczki poza szlakiem, w celu zdobycia szczytów do Turystycznej Korony Tatr wysokich. Wiemy rzecz jasna, że takie atrakcje dozwolone są tylko z wykwalifikowanym przewodnikiem tatrzańskim lub drogami wspinaczkowymi o trudnościach od II+.
Pośrednia Grań i Żółta Ściana
Fot. autorka tekstu
Dolina i Pośrednia Turnia z podejścia na Lodowy
Fot. Dori H, Somewhere Over The Mountains
Pośredni Staw Spiski i Baranie Rogi
Fot. autorka tekstu
Durny i Łomnica z podejścia na Czerwoną Ławkę
Fot. Wiesław Sz.
Wielki Staw Spiski
Fot. Wiesław Sz.
Linki:
- Schronisko Teryego: https://www.teryhochata.sk/
- Trasa do Doliny Pięciu Stawów Spiskich: https://www.planetagor.pl/places/application/TrialPage.php?ID=19370
Emilia Götz
Redaktorka portalu Planetagor.pl
Nie wyrażam zgody na kopiowanie tekstu i zdjęć oraz "inspirowanie się". Cytować można jedynie za moją zgodą. W artykule wykorzystałam zdjęcia z tras dodanych w TrekPLANNERZE.
Dziękuję Autorom tras za dodanie swoich zdjęć. Bez waszego wkładu Planeta nie mogłaby się rozwijać.
by Admin 1101 day(s) agoCopyright by planetagor.pl