Links
News
Contact Us
About Us
Advertisement
Terms of use
FAQ
Add story
Partners
Invite a friend
Bookmark
Articles
Articles
Czeski Bor. Tajemnicze miejsce po drugiej stronie Błędnych Skał
08-06-25
TREKKING. Są takie miejsca, które wymykają się turystycznym folderom. Miejsca, w których cisza miesza się z zapachem świerków, a ścieżki prowadzą nieoczywistymi trasami, zapraszając do odkrywania tego, co ukryte. Jednym z nich jest Bor, stołowa góra, której polska nazwa to Skalniak (915 m n.p.m.). Nazwa Bor dotyczy również rejonu wspinaczkowego, położonego tuż za polską granicą, w lesie, poniżej znanych i obleganych Błędnych Skał. Jeśli, tak jak ja, kochasz eksplorować mniej znane szlaki i czujesz niedosyt po wizycie w popularnych atrakcjach Gór Stołowych, ten artykuł jest dla Ciebie. Od kilku lat odwiedzam to miejsce, wspinając się, chillując w hamaku i wędrując tu z niegasnącą ciekawością. Bor zaskakuje mnie za każdym razem – swoim spokojem, różnorodnością przyrody i tym, jak mało turystów wie o jego istnieniu. Bor (828 m n.p.m.). Cicha strona Gór Stołowych
Bor to rozległy płaskowyż w Broumovskiej Vrchovinie, na którego terenie znajduje się najwyższy punkt tego czeskiego pasma, liczący 828 m n.p.m. Stanowi on jeden z najlepszych czeskich rejonów boulderowych. Mnóstwo tam niewysokich głazów, na których można się wspinać. W tej mało znanej krainie po czeskiej stronie Gór Stołowych prowadzą normalne szlaki turystyczne. Na Borze — Skalniaku znajdują się Błędne Skały. W przeszłości znane były też jako Wilcze Doły (Divoké ďoury), a ich turystycznym odkrywcą był Daniel Ducháč, karczmarz z Bukowiny, który od 1850 r. oprowadzał po skałach zwiedzających.
Zlokalizowany jest tu także najwyższy punkt (nie szczyt) po czeskiej stronie Gór Stołowych. Nie prowadzi do niego szlak, ale łatwo dojść tam z miejsca, w którym kończy się labirynt poprowadzony przez Błędne Skały. Współrzędne GPS: 50.4791936N, 16.2941275E.
Mapa Boru z zaznaczoną na żółto trasą, którą zwykle dochodzimy pod skały.
Aby powiększyć mapę, trzeba otworzyć ją w nowym oknie.
Gdzie znajduje się Bor?
Formalnie zlokalizowany jest w Czechach, w pobliżu miejscowości Machov i Machovska Lhota. Po polskiej stronie najbliżej znajdują się: Pasterka, Karłów, Bukowina Kłodzka i Błędne Skały. Do szlaków dojechać jest dość łatwo — w zależności od tego, skąd rozpoczynamy wycieczkę. Może to być parking przy Błędnych Skałach lub w Bukowinie. Ten drugi jest naprawdę niewielki i korzystają z niego głównie wspinacze.
Panorama z niebieskiego szlaku przecinającego Bor
Szlaki turystyczne w Borze — propozycje tras
Choć obszar ten nie jest rozreklamowany, to szlaki wytyczone i oznakowane są doskonale. Dzięki temu z łatwością zrobimy sobie dłuższą lub krótszą wycieczkę przez ten wyjątkowy zakątek Gór Stołowych.
Najciekawsze szlaki:
1. Bukowina Kłodzka — Bor — Krasna Vyhlidka
Ruszamy z małego parkingu w Bukowinie. Początkowo szlakiem żółtym brzegiem wspaniałej, widokowej łąki. Widać stąd jak na dłoni Broumovską Vrchovinę i Karkonosze. Po kilkuset metrach szlak skręca w prawo, w las i łączy się z czeską, niebiesko znakowaną ścieżką edukacyjną "Tkalcovský stezník".
W lesie zaczynają pojawiać się głazy. Podejście jest znikome, idziemy prawie po płaskim terenie. Po wyjściu z lasu spotykamy szlak żółty prowadzący na Błędne Skały. Idziemy dalej. Jeszcze niedawno rósł tu gęsty, sosnowy las, ale niedawno został wycięty. Ma to swoje plusy — widzimy skałki i miejscami piękną panoramę.
W pewnym momencie szlak skręca w prawo, do góry. Kiedyś znajdowała się tu duża, piaskowcowa formacja zwana Sypací skály, co oznacza dokładnie "luźne kamienie". Znajdowała się — ponieważ w nocy z 11 na 12 maja 1921 roku zawaliła się z głośnym hukiem, pozostawiając po sobie mnóstwo rozsypanych wokół głazów.
Teraz zaczyna się krótkie, ale ostre podejście, mamy do pokonania niecałe 100 m przewyższenia, ale na odcinku 300 metrów odległości. Docieramy do punktu widokowego "Krásná vyhlídka". Wychodzimy do góry po metalowych stopniach zabezpieczonych poręczami. Zobaczymy stąd Broumovskie i Polickie Ściany, Ostasz i Machov. Panorama nie jest zbyt rozległa. Wracamy tą samą trasą.
Dystans: 4 km.
Przewyższenie: 200 m.
Czas przejścia: 1 godzina 20 minut.
2. Machov — Pod Bukoviną — Bor (odejście szlaku na Krasną vyhlidkę) — kamień Titanic — Machov
To dłuższa trasa w formie pętli, która rozpoczyna się w Machovie na bezpłatnym parkingu (współrzędne: 50.4983025N, 16.2763922E). Ruszamy żółtym szlakiem na szczyt Bukovina (622 m n.p.m). Po wyjściu na górę możemy zrelaksować się na cudnej łączce na punkcie widokowym "Vyhlídka U Jeřábu". Wędrujemy dalej, aż dotrzemy do rozstaju pod Błędnymi Skałami. Idziemy dalej szlakiem niebieskim. Możemy skręcić na "Krásną vyhlídkę" lub od razu zejść na dół za znakami niebieskimi.
Dystans: 5,4 km.
Przewyższenie: ok. 300 m.
Czas przejścia: 1 godzina 50 minut.
3. Pasterka — Pod Ostrą Górą — Pod Cvičnou skálou — Bor, odbočka k vyhlídce — Błędne Skały — Zielona Droga — Pasterka
Najdłuższa opcja trasy, podczas której wyruszymy z Pasterki, przejdziemy przez Bor i labirynt Błędnych Skał. Zaczynamy na parkingu pod schroniskiem "Pasterka" lub innym ogólnodostępnym we wsi. Ruszamy szlakiem zielonym przez Ostrą Górę prawie do granicy państwa. Następnie zmieniamy kolor znaków na niebieski, później na żółty i znów na niebieski. Przechodzimy przez łąki i wyręby Boru, podziwiając rozrzucone tu i ówdzie głazy. Następnie skręcamy w górę na szlak żółty i mozolnie podchodzimy na parking przy Błędnych Skałach. Po przejściu labiryntu wracamy do Pasterki zielonym szlakiem.
Dystans: 12 km.
Przewyższenie: ok. 600 m.
Czas przejścia: 5 godzin.
Ścieżka edukacyjna "Tkalcovský Stezník"
Tkalcovský stezník, czyli Ścieżka Tkaczy, to nie tylko malowniczy szlak biegnący zboczem Boru (Skalniaka), ale też swoiste muzeum pamięci o ludziach, którzy przez wieki kształtowali ten zakątek pogranicza czesko-polskiego.
W XIX wieku ubogie rodziny w okolicach Machova i Boru utrzymywały się z domowego tkactwa. Tkanie ręczników, prześcieradeł czy ściereczek było zajęciem rodzinnym – do warsztatu siadały nie tylko kobiety, ale i dzieci. Choć praca była ciężka, tkacze nie mieli wyjścia – musieli pieszo wędrować aż do Prus, by sprzedać swoje wyroby handlarzom. Trasa, którą pokonywali, nosi dziś nazwę Tkalcovský stezník – i to właśnie nią możesz dziś pójść wzdłuż Boru.
Ale życie w przygranicznych wsiach to nie tylko praca – to także… przemyt. Kawa, kakao, ryby, tytoń – wszystko, co tańsze po drugiej stronie granicy, przechodziło przez ręce zorganizowanych grup lub samotnych przemytników. Często korzystali oni z pomocy mieszkańców, którzy udzielali im schronienia i pomagali unikać celników. Jeden z ciekawszych epizodów mówi o strażakach z Machovskiej Lhoty, którzy w 1884 roku chcieli kupić tańsze sukno w Prusach – ale wrócili z wysoką grzywną i bez towaru.
W XIX wieku ubogie rodziny w okolicach Machova i Boru utrzymywały się z domowego tkactwa. Tkanie ręczników, prześcieradeł czy ściereczek było zajęciem rodzinnym – do warsztatu siadały nie tylko kobiety, ale i dzieci. Choć praca była ciężka, tkacze nie mieli wyjścia – musieli pieszo wędrować aż do Prus, by sprzedać swoje wyroby handlarzom. Trasa, którą pokonywali, nosi dziś nazwę Tkalcovský stezník – i to właśnie nią możesz dziś pójść wzdłuż Boru.
Ale życie w przygranicznych wsiach to nie tylko praca – to także… przemyt. Kawa, kakao, ryby, tytoń – wszystko, co tańsze po drugiej stronie granicy, przechodziło przez ręce zorganizowanych grup lub samotnych przemytników. Często korzystali oni z pomocy mieszkańców, którzy udzielali im schronienia i pomagali unikać celników. Jeden z ciekawszych epizodów mówi o strażakach z Machovskiej Lhoty, którzy w 1884 roku chcieli kupić tańsze sukno w Prusach – ale wrócili z wysoką grzywną i bez towaru.
Sztuka, literatura i... klątwa Karkonosza
Tutejszy krajobraz inspirował artystów przez dekady. Božena Němcová, Alois Jirásek, Karel i Josef Čapkowie czy ilustrator Adolf Kašpar – wszyscy czerpali z piękna i tajemnic tego regionu. Wspominali go w powieściach, rysunkach, legendach.
Jedna z nich zasługuje na szczególną uwagę – to Legenda o Zaklętej Księżniczce z Boru. Według podania, w skalnym pałacu na szczycie Boru mieszkał potężny czarodziej i jego piękna, lecz złośliwa córka Jelena. Kiedy zakochała się w młodym rycerzu, odrzuciła zaloty Krakonoša – władcy Karkonoszy. W zemście rzucił on klątwę: „Zkameníš, princezno! Nigdy nie skończysz szyć swojej koszuli ślubnej!” Od tej pory Jelena siedzi zaklęta w kamień wśród skał, a raz do roku, w Wielki Piątek, pałac powraca – tylko po to, by księżniczka zrobiła jeden ścieg. Gdy wykona ostatni – nadejdzie koniec świata.
Bor to nie tylko miejsce, w którym znajdują się Błędne Skały, ale i wspaniały rejon przyciągający wspinaczy z Czech i Polski, a także widokowe, ciche szlaki turystyczne. Jeśli chcesz zobaczyć wspaniałą panoramę Karkonoszy i Broumowskich Ścian, a także odpocząć od tłumu, przejdź przez granicę i daj mi się zaprosić na spokojny spacer
Przed zaplanowaniem wyjazdu warto pomyśleć o ubezpieczeniu, ponieważ akcje ratunkowe w górach w Czechach są płatne.
Skorzystaj z porównywarki ofert towarzystw ubezpieczeniowych:
Jeżeli spodobał Ci się artykuł, to prosimy, wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualną kawę:
https://buycoffee.to/planeta.gor/
Bardzo dziękujemy!
Emilia Götz
Redakcja Portalu planetagor.pl
Copyright by Planetagor.pl, 2025. Data dodania: 30. 05. 2025. Data edycji: 08. 06 2025. Zdjęcia: autorka artykułu.
Korzystając z wyszukiwarki Rankomat wspierasz rozwój naszego portalu, ponieważ niewielki procent z transakcji zasila nasze konto i pozwala nam dodawać nowe funkcjonalności.
Copyright by planetagor.pl