Articles
Nie byÅ‚o tradycyjnego przecinania wstÄ™gi. Klucz do pierwszego w Polsce interaktywnego muzeum gór i himalaizmu wyrÄ…bano czekanami w bryle lodu. – Wiele jest na Å›wiecie muzeów poÅ›wiÄ™conych górom. WiÄ™kszość z nich to jednak martwe gabloty. To muzeum jest żywe. LiczÄ™, że bÄ™dzie to także miejsce naszych himalajskich spotkaÅ„ – powiedziaÅ‚ podczas otwarcia wybitny himalaista Krzysztof Wielicki.
Krzysztof Wielicki podczas uroczystego otwarcia Centrum Górskiego Korona Ziemi (fot. Bartek Oczkowski)
W czekany zaopatrzeni zostali przez Bartosza Krawczaka – pomysÅ‚odawcÄ™ oraz prezesa Centrum: Bohus Hlavaty (Tatra Mountain Resorts) i Marcin PajÄ…k (wójt gminy Zawoja) – inwestorzy Centrum, a wydobyć klucz pomogli Tadeusz Chowaniak – byÅ‚y wójt Zawoi oraz Alina KuÅ› – byÅ‚a wicewójt, którzy bardzo wiele uczynili dla powstania Centrum. Pomagali himalaiÅ›ci, w tym Krzysztof Wielicki.
Na otwarcie przybyÅ‚a elita Å›rodowiska wysokogórskiego, w tym opiekunowie szczytów wchodzÄ…cych w skÅ‚ad Korony Ziemi, których makiety podziwiać można w Centrum.
Na otwarcie przybyÅ‚a elita Å›rodowiska wysokogórskiego (fot. Bartek Oczkowski)
Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy zostali patronami Mount Everestu, jako pierwsi zimowi zdobywcy najwyższej góry Å›wiata. Opiekunem McKinley (Denali) na Alasce jest Ryszard PawÅ‚owski, który wspiÄ…Å‚ siÄ™ na ten szczyt 9 razy! Opiekunem Elbrusa jest Denis Urubko – znany z tego, że wybiegÅ‚ na ten piÄ™ciotysiÄ™cznik podczas zawodów Elbrus Race. Piramida Carstensza znalazÅ‚a swojego opiekuna w osobie wybitnego sÅ‚owackiego himalaisty Petera Hamora, zdobywcy Korony Ziemi. Kilimandżaro wziÄ…Å‚ w opiekÄ™ Tomasz Kobielski – trzeci polski zdobywca Korony Ziemi, który na najwyższy wierzchoÅ‚ek Afryki wyszedÅ‚… kilkadziesiÄ…t razy. Dachowi Europy Mont Blanc patronuje filar polskiego himalaizmu Janusz Kurczab, który dokonaÅ‚ I zimowego przejÅ›cia Wielkim Filarem Narożnym Mont Blanc. Mont Vinson na Antarktydzie wziÄ…Å‚ w opiekÄ™ Janusz Majer – wybitny himalaista i podróżnik. Najwyższy szczyt Ameryki PoÅ‚udniowej Aconcagua – znajduje siÄ™ pod opiekÄ… Martyny Wojciechowskiej. Patronem Góry KoÅ›ciuszki jest Edmund Strzelecki.
Denis Urubko (fot. Bartek Oczkowski)
Ryszard Pawłowski (fot. Bartek Oczkowski)
Wszyscy wspóÅ‚czeÅ›ni opiekunowi obecni byli na otwarciu, z wyjÄ…tkiem Janusza Kurczaba, któremu na przybycie nie pozwoliÅ‚y wzglÄ™dy zdrowotne oraz Martyny Wojciechowskiej przebywajÄ…cej w Nowym Jorku, z którÄ… jednak poÅ‚Ä…czono siÄ™ za poÅ›rednictwem Internetu. Dziennikarka, podróżniczka, redaktor naczelna National Geographic Polska w ten sposób życzenia dla otwartego Centrum.
WÅ›ród goÅ›ci byÅ‚a m.in. Anna Milewska – gwiazda srebrnego ekranu, żona Å›.p. Andrzeja Zawady – wybitnego kierownika wypraw himalajskich. Przyjechali himalaiÅ›ci z Zakopanego – Ryszard Gajewski i Maciej Pawlikowski. PrzybyÅ‚o mÅ‚ode pokolenie zdobywców oÅ›miotysiÄ™czników, w tym Janusz GoÅ‚Ä…b, Adam Bielecki, Kacper Tekieli. Obecna byÅ‚a Kanadyjka Bernadette McDonald – autorka bestselleru o polskich Lodowych Wojownikach pt. „Ucieczka na szczyt”.
WÅ›ród goÅ›ci byÅ‚a m.in. Anna Milewska, żona Å›.p. Andrzeja Zawady (fot. Bartek Oczkowski)
Denis Urubko otrzymaÅ‚ tort w ksztaÅ‚cie paszportu wraz z gratulacjami przyjÄ™cia polskiego obywatelstwa. Tortami obdarowani zostali także Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy – a byÅ‚y to torty identyczne jak te, które dostali w 1980 roku po pierwszym zimowym zdobyciu Mount Everestu. – Wtedy byÅ‚y to jednak straszliwe zakalce – wspominaÅ‚ Leszek Cichy. Opiekunowie gór przekazali pamiÄ…tki na rzecz Muzeum oraz pozostali do dyspozycji goÅ›ci podczas jego zwiedzania. CaÅ‚oÅ›ci dopeÅ‚niÅ‚ koncert grupy Palfy Gróf, którego przebojem zostaÅ‚ utwór poÅ›wiÄ™cony Lodowym Wojownikom. Na scenie wystÄ…piÅ‚ także jako wokalista i gitarzysta… Denis Urubko.
Tortami obdarowani zostali także Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy (fot. Bartek Oczkowski)
W bogatych zbiorach Centrum znajdujÄ… siÄ™ materiaÅ‚y dotyczÄ…ce gór, informacje o wspinaczce, oryginalne pamiÄ…tki z wypraw upamiÄ™tniajÄ…ce zÅ‚otÄ… epokÄ™ polskiego himalaizmu, a także 10 makiet przedstawiajÄ…cych najwyższe szczyty 7 kontynentów. Oddzielna część ekspozycji to oryginalne zdjÄ™cia i eksponaty upamiÄ™tniajÄ…ce dziaÅ‚alność Polaków w górach najwyższych. WÅ›ród nich najważniejsze sÄ… pamiÄ…tki przekazane przez polskich himalaistów. Puchowa kurtka po Andrzeju Zawadzie, czekan Wandy Rutkiewicz, kamieÅ„ ze szczytu Mount Everestu zniesiony przez Leszka Cichego podczas pierwszego zimowego zdobycia szczytu, czy plecak Krzysztofa Wielickiego pozwalajÄ… poczuć atmosferÄ™ zÅ‚otej dekady polskiego himalaizmu oraz lepiej poznać Lodowych Wojowników.
ZwiedzajÄ…cych po Centrum poprowadzi przewodnik Korony Ziemi lub… unikalny system multimedialny. Wszystkie elementy ekspozycji uzupeÅ‚nione zostaÅ‚y bowiem o materiaÅ‚y dostÄ™pne na urzÄ…dzaniach przenoÅ›nych i stoÅ‚ach dotykowych. Razem z ekranami dotykowymi oraz tabletami bÄ™dÄ…cymi na wyposażeniu Centrum odkrywamy kolejne tajemnice gór. Jest wiÄ™c unikalna flora i fauna, ukryta przed naszymi oczami budowa geologiczna, a także historie pierwszych Å›miaÅ‚ków którzy zapragnÄ™li stanąć na ich niedostÄ™pnych szczytach.
Bogate zbiory Centrum Górskiego Korona Ziemi (fot. Bartek Oczkowski)
PamiÄ…tki (fot. Bartek Oczkowski)
Ekspozycja (fot. Bartek Oczkowski)
Makiety najwyższych szczytów Ziemi mierzÄ… od 1,5 do 3 m, a każda z nich waży ponad 200 kg. Wykonane zostaÅ‚y z tworzyw sztucznych, żywic i materiaÅ‚ów pochodzenia organicznego. Szczególny nacisk poÅ‚ożony zostaÅ‚ na odzwierciedlenie rzeczywistej struktury skaÅ‚, charakterystycznej roÅ›linnoÅ›ci i przebiegu tras wspinaczkowych. Każda góra oÅ›wietlona jest w sposób naÅ›ladujÄ…cy naturalne Å›wiatÅ‚o sÅ‚oneczne. Wszystkie te elementy sprawiajÄ…, że czÄ™sto trudno odróżnić je od prawdziwych zdjęć lotniczych.
Makiety najwyższych szczytów Ziemi (fot. Bartek Oczkowski)
Równie ważnym tematem zwiedzania jest nauka bezpiecznego poruszania siÄ™ po górach. Wizyta w Centrum to żywa lekcja geografii, polecana szczególnie mÅ‚odemu pokoleniu.
NajwiÄ™ksza makieta, bo mierzÄ…ca niemal ponad 4 m wysokoÅ›ci, stoi na zewnÄ…trz, przed budynkiem Centrum. To makieta wzorowana na Królowej Beskidów – Babiej Górze. SkÅ‚ada siÄ™ z dwóch części, które po rozsuniÄ™ciu ukazujÄ… jej przekrój geologiczny oraz piÄ™tra roÅ›linnoÅ›ci alpejskiej. To wyjÄ…tkowa atrakcja, która daje szansÄ™ na jedynÄ… w swoim rodzaju podróż do wnÄ™trza góry.Inwestorami przedsiÄ™wziÄ™cia sÄ…: gmina Zawoja oraz sÅ‚owacka firma Tatry Mountain Resorts. Partnerami projektu sÄ…: GOPR, Babiogórski Park Narodowy, Salewa, www.zawoja.pl.
Centrum Górskie Korona Ziemi jest otwarte dla zwiedzajÄ…cych od 16 lutego.
Agnieszka Szymaszek
by