Links News Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Invite a friend Bookmark Angielski

Join now Login on site

Articles

Articles > TREKKING > Bieszczadzki klasyk - Połonina Caryńska

Bieszczadzki klasyk - Połonina Caryńska

13-10-24

TREKKING. Połoniny traw… znane chyba każdemu, kto w Bieszczadach bywa – trasa można by powiedzieć klasyczna. Z Ustrzyk do Berehów Górnych czerwonym szlakiem, a w innym wariancie zejście do sympatycznych schornisk - Koliby czy Rawek. Połonina Caryńska.

Masyw Caryńskiej rozciąga się pomiędzy dolinami potoków Prowcza na północnym zachodzie i Wołosatego na południowym wchodzie. Z kolei Przełęcz Przysłup Caryński oddziela połoninę od Magury Stuposiańskiej, a Przełęcz Wyżniańska od Pasma Działu i Małej Rawki.

Grzbiet połoniny ciągnie się na długości ponad czterech kilometrów, ma cztery kumulacje, najwyższaosiąga wysokość 1297 m n.p.m – pozostałe liczą 1148 m n.p.m., 1239 m n.p.m. i 1245 m n.p.m. Według większości źródeł kumulacja 1297 nosi nazwę Kruhly Wierch, jednak wedłu Wojciecha Krukara, autora słynnej mapy zawierającej wiele lokalnych nazw - Kruhly Wierch to wierzchołek o wysokości 1239.

Połonina Caryńska - szlak z Ustrzyk Górnych

Pierwszy szlak przez połoninę został wytyczony w 1935 roku przez lwowski oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Dziś najpopularniejszy sposób wędrowania to wybór Głównego Szlaku Beskidzkiego – prowadzi on z Ustrzyk Górnych (ok. 650 m n.p.m.) do Berehów (Brzegów) Górnych. Idąc z Ustrzyk podejściem, ktore nie należy do łagodnych, będziemy na grzbiecie w pobliżu pierwszej kumulacji 1147 m n.p.m. (Kińcki) w niecałe 2 godziny. Trasa prowadzi cały czas przez las, mijamy także kapliczkę Matki Boskiej. Przejście grzbietem powinno według mapy zająć około godziny - jednak ze względu na fotografowanie, postoje przegryzkowe, postoje na podziwianie widoków i tym podobne zajmuje zwykle wiele więcej

Przy kolejnej kumulacji - 1239 m n.p.m. do szlaku czerwonego dochodzi zielony, a główny wierzchołek osiągamy już po tym, jak zielony szlak schodzi z grzbietu połoniny. Trasa nie prowadzi już w pobliże ostatniej kumulacji - 1245 m n.p.m - tylko obniża się w kierunku obwodnicy bieszczadzkiej. Zejście do Berehów trwa około godziny (podejście ok. 2h) - ten wariant jest najbardziej stromy ze wszystkich prowadzących na połoninę. Ostatni fragment ścieżki prowadzi przez tzw. Berdo Magadowskie. W pobliżu Berehów, znajduje się mały cmentarzyk, odnawiony w 2010 oraz pozostałości po cerkwi. Podchodząc GSB dalej dotrzemy na Połoninę Wetlińską i do najwyżej położonego schroniska w Bieszczadach – Chatki Puchatka. Osoby z dobrą kondycją przejdą obie połoniny jednego dnia.

Wzdłuż szlaku prowadzi także ścieżka przyrodnicza "Buk".

Połonina Caryńska - szlak zielony ze schroniska Koliba

Na Połoninę Caryńską możemy dotrzeć także szlakiem zielonym, prowadzącym z bardzo sympatycznego schroniska Politechniki Warszawskiej – Koliba, na Przysłupie Caryńskim, 777 m n.p.m. Schronisko budowane było w latach 1972 - 74, przebudowywane 2008 - 2010. Idąc w przeciwną stronę dotrzemy na Magurę Stuposiańską, prowadzi stąd też ścieżka przyrodnicza do pozostałości po wsiach Caryńskie i Nasiczne, a później aż do Krywego w Dolinie Sanu.

3-kilometrowa trasa należy do jednej ze spokojniejszych w tej części Bieszczad, ścieżka jest dość wąska, zarastająca. Według Wojciecha Krukara szlak w pierwszej części, przed niewielkim wzniesieniem, przechodzi przez miejsce nazywane Ubiczka, później zaś, grzbiecikiem Koszaryszcze.

Całe podejście powinno zająć od 2 do 2:30h (chociaż kiedy szłam tą trasą lekko zestresowana rykowiskiem, które brzmiało jak niedźwiedź, weszłam w 1:10 ), pokonujemy prawie 500 metrów różnicy wysokości, więc także z tej strony podejście dla mniej wprawnych turystów może się wydawać strome i męczące.

Caryńska od Koliby

Szlak od strony schroniska Koliba jest zdecydowanie najbardziej "dziki" ze wszystkich prowadzących na Połoninę.

fot.: Paulina Wojciechowska

Szlak zielony tylko przez trochę ponad kilometr prowadzi grzbietem połoniny, by przedwierzchołkiem 1297 zejść w na Przełęcz Wyżniańską (855 m n.p.m.) na obwodnicy bieszczadzkiej. Po przekroczeniu drogi ścieżka podchodzi do B acówki pod Małą Rawką, a jeszcze dalej szlak prowadzi na Małą Rawkę i przez Dział do Wetliny. Trasa prowadzi w większości przez las (okropne drewniane schody!), widoki są tylko tuż przy szosie oraz na samej górze. Z przełęczy na grzbiet połoniny podejście trwa najkrócej – bo około godziny. Niestety poza wakacjami masowy transport na Przełęcz Wyżniańską nie jeździ, a zimą nawet złapanie stopa graniczy z cudem.

Panorama z Przełęczy Carynskiej

Grzbiet połoniny porośnięty jest murawą alpejską, gdzieniegdzie także kamiennymi rumowiskami zwanymi rozsypańcami lub grehotami. Przy dobrej pogodzie widok z Połoniny Caryńskiej jest bardzo rozległy. Poza najbliższymi sąsiadami świetnie widzimy gniazdo Tarnicy, Otryt, Góry Sanocko-Turczańskie, Dwernik Kamień, a także Bieszczady Ukrainy i Słowacji (Bukowskie Wierchy).

Nazwa połoniny wywodzi się najprawdopodobniej od słowa „tara” lub „cara” – z rumuńskiego to miejsce leżące powyżej uprawianej ziemi. Na północnych zboczach połoniny znajdowała się kiedyś wieś Caryńskie – dziś zachowały się jedynie ruiny cerkwi i cmentarzyk. Dawniej południowe stoki były używane przez mieszkańców Berehów, a północne – Caryńskiego i częściowo Bereżek. W masywie połoniny można napotkać ślady wilka, rysia czy niedźwiedzia :) Całość leży oczywiście na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

W pobliżu głównego wierzchołka schowana jest jedna ze skrzynek gry terenowej Geocaching - polegającej na szukaniu "skarbów" ukrytych przez innych uczestników.

Połonina Caryńska

Połonina Caryńska o świcie, w pobliżu głównej kulminacji. Na drugim planie dobrze widoczne gniazdo Tarnicy z Bukowym Berdem, jeszcze dalej ukraińskie Bieszczady Wschodnie.

fot.: Paulina Wojciechowska

Samo słowo "połonina" oznacza miejsce „płone”, czyli puste, nieużyteczne, bo nie nadające się do roli. Połoniny występują w Bieszczadach mniej więcej od wysokości 1050 - 1250 m n.p.m. – a więc znaczniej niżej, niż "powinno" występować piętro łąk czy hal górskich. Nie występuje za to piętro regla górnego oraz kosodrzewiny. Prawdopodobnie do takiego układu roślinności przyczyniły się suche, ciepłe wiatry wiejące z Niziny Węgierskiej, a także po części działalność gospodarcza człowieka. Jeszcze do czasów II wojny światowej intensywnie wypasano tu bydło.

Połonina Caryńska - kumulacja 1239

Główny Szlak Beskidzki - kulminacja o wysokości 1239.

fot. Paulina Wojciechowska

Połonina Caryńska zimą

Zagrożenia Bieszczad może trudno porówywać z zagrożeniami tarzańskimi – jednak i tu trzeba pamiętać o podstawowych zasadach turystyki górskiej – odpowiednim ubraniu, jedzeniu i piciu „z lekkim zapasem”, czołówce i dobraniu trasy do możliwości grupy. Ze względu na dużą otwartą przestrzeń połonina jest mało przyjemnym miejscem podczas deszczu czy silnego wiatru (a wieje dość często!), jest również niebezpieczna w czasie burzy (znane są wypadki śmiertelne).

Miłośnicy zimowych wędrówek z pewnością nie zawiodą się pięknem Połoniny Caryńskiej – przy inwersji widok nawet na odległe o ponad 170 km Tatry. Znajdowane w internecie zdjęcia bieszczadzkiej zimy kuszą, przypominając baśniową Narnię. Trzeba jednak pamiętać, że przy gorszych warunkach - silnym wietrze, niskiej temperaturze i słabej widoczności łatwo o wychłodzenie czy zabłądzenie.

Jest to także strefa narażona na zejście lawin. Szczególnie niebezpieczne są strome stoki o wystawie północnej powyżej górnej granicy lasu. Zagrożenie jest też wyższe na szlaku zielonym – o którym nieco niżej. O nieprzyjemnościach w przypadku pogubienia szlaku przekonali się między innymi 2 mężczyźni z Wrocławia, którzy w lutym 1998 roku ponad 40 godzin błąkali się w tym rejonie. Jeden z nich został znaleziony przez patrol graniczny, drugiego pozostawionego na górze (miał chore nogi) bez światła i jedzenia sprowadzali w nocy GOPR-owcy. Dziś niby łatwiej dzięki smartfonom i GPS-om, ale z przypadek z Bukowego Berda pokazuje, że w górach same gadżety nie są gwarancją bezpieczeństwa.

Caryńska ze szlaku na Wetlińską

Wczesna jesień - Połonina Caryńska widziana ze szlaku na Połoninę Wetlińską

fot. Paulina Wojciechowska

Ci, którzy marzą o „dzikich” i „bezludnych” Bieszczadach mogą przeżyć spory zawód wędrując grzbietem połoniny latem - tłumy turystów indywidulnych, rodziny, grupy kolonijne i tak dalej... Wiele fanów Bieszczad przyjeżdża tu za to jesienią – kiedy rude połoniny wyglądają szczególnie pięknie… Moim zdaniem to punkt obowiązkowy dla każdego górołaza :)

Najwyższa kumulacja Połoniny Caryńskiej została zaznaczona jako zdobyta przez 75 Planetowiczów - myślę, że powinno być nas więcej :)

https://www.planetagor.pl/places/application/PlaceView.php?ID=3253

Linki, źródła:

Wojciech Krukar, Bieszczady mapa dla wytrawnego turysty

Jeżeli spodobał Ci się artykuł, to prosimy, wspomóż rozwój naszego portalu i postaw nam wirtualną kawę:

https://buycoffee.to/planeta.gor/

Bardzo dziękujemy! Od ponad 14 lat tworzymy portal Planetagor.pl praktycznie pro bono, inspirując i edukując o górach, podróżach i wspinaczce. Dzięki wpływom z buycoffee możemy rozwijać się i opłacać koszty związane z funkcjonowaniem portalu (np. serwer i hosting).

Autorka: Paulina Anna Wojciechowska

Redaktorka Działu Trekking

Copyrigt by Planetagor.pl, 2014-2024. Data dodania: 8. 02. 2014. Data edycji: 13. 10. 2024. Zdjęcie tytułowe: pixabay.com.

Comments

There are no comments yet

BIEGI GÓRSKIE: czytaj

ROWERY GÓRSKIE: czytaj

SKITURY: czytaj

SPELEOLOGIA: czytaj

TREKKING: czytaj

WSPINANIE: czytaj

Links Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Bookmark