TREKKING. Drewniana cerkiewka z całkiem ładnym ikonostasem. Na górskich zboczach już zima, przyprószone śniegiem drzewa jak zawsze wyglądają malowniczo. W dolinie jeszcze jesień, kolorowa, choć już nie złota. Zmierzamy na szlak, oznakowanie znajome. Tylko zamiast czasu podane są odległości. Choć jesteśmy wciąż w beskidzikiej krainie – sprawdzamy, jak te Beskidy wyglądają naszych południowych sąsiadów.

Beskid Śląsko-Morawski (czes.: Moravskoslezské Beskydy) jest częścią Beskidów Zachodnich – sąsiaduje z Pogórzem Morawsko-Śląskim, Górami Wsetyńskmi, doliną Dolnej Beczwy, Jawornikami oraz Beskidem Śląskim. Większość jego terutorium znajduje się w Czechach, niewielkie jego skrawki na Słowacji. Wyróżnia się część łysogórską, radhostką, klokovską. Jak wskazuje nazwa "góry" znajdują się na obszarze dwóch z trzech historycznych krain Czech: Śląska i Moraw. Jak na Beskidy przystało - zbudowane są głównie z fliszu karpackiego. Znaczna część Beskidu Śląsko-Morawskiego jest częścią znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Beskidy (CHKO Beskydy) - odpowiednika naszego praku narodowego, znajdziemy także kilka rezerwatów.

Lokalna ciekawostka - cerkiew z XVII przeniesiona w dwudziestoleciu międzywojennym z czechosłowackiego wówczas Zakarpacia, Kunčice pod Ondřejníkem.

fot.: Paulina Wojciechowska

Najwyższym szczytem Beskidu Śląsko-Morawskiego jest Lysá hora, czyli Łysa Góra (1324 m n.p.m.) - łatwa do wypatrzenia nawet z daleka – z uwagi na znaczne górowanie nad okolicą oraz wysoką wieżę radiowo-telewizyjną. Na szczycie znajduje się też obserwatorium meteo, budynek Horskiej Służby oraz schroniska. Widoki ze szczytu są dość rozległe - widać Tatry, obie Fatry, Jesioniki i wiele mniej znanych pasm. Drugi co do wysokości jest Smrk, czyli Smrek (1276 m n.p.m.),  na zboczu którego znajdują się wodospady Bučaci. Inne znane szczyty to Kněhyně (Kniehynia, 1256 m), Čertův mlýn (Diabelski Młyn, 1206 m) i Radhošť (Radhoszcz, 1129 m). Na popularnym szlaku prowadzącym na ten szczyt z przełęczy Pustevny znajduje się pominik słowiańskiego bóstwa Radegasta  - boga słońca, zwycięstwa, wojny i obfitości. Jest także "patronem" lokalnego piwa Radegast. Na zboczach tej samej góry znajduje się także legendarny grób św. Cyryla, a pomnik św. Cyryla i Metodego oraz niewielki kościół zbudowany na wzór grekokatolickich cerkwi wybudowane są na szczycie Radhošťa. Postąpiono tutaj podobnie jak w wielu miejsach ważnych ze względu na pogańskie obrzędy – świętemu miejscu nadano pasującemu do nowego porządku patrona ;)

Podczas spokojnej wędrówki beskidzkim lasem możemy natknąć się na taki oto pomnik.

fot.: Paulina Wojciechowska

Szlaki są dość dobrze oznakowane i utrzymane, ich sieć jest gęsta, więc umożliwia planowanie bardzo rożnorodnych wycieczek. Odległości na tablicach podawane są w kilometrach (czyli samodzielnie szacujemy czasy...). Obok szlaków pieszych znajdziemy też sporo opcji dla rowerzystów.

Łysą Górę łatwo wypatrzeć z daleka, nie tylko z pobliskich Jaworników.

fot: Paulina Wojciechowska

W Beskidzie Śląsko-Morawskim sporo jest schronisk (chat) – z tym, że nie są to obiekty tanie i przypominają raczej hotele – restauracja z obsługą, nie ma noclegów "na glebie", nie można dostać wrzątku etc. Chaty są własnością prywatną (bywa, że prowadzone przez kluby turystyczne), w relacjach z wycieczek często można napotkać się na stwierdzenie, że zastano je nieczynnymi lub w remoncie. Ale w opisach innych wycieczek znajdziemy wspomnienia dobrze przyrządzonych, lokalnych specjałów Wiele z chat to zabytkowe obiekty, atrakcyjne pod względem architektonicznym. Schroniska górskie Libušín (obecnie w odbudowie po pożarze) i Maměnka na przełęczy Pustevny zaprojektował Dušan Jurkovič, znany beskidnikom z projektów cmentarzy wojennych w Beskidzie Niskim. Inne chaty to przykładowo Chata pod Ostrym (na wysokości 950 metrów, poniżej szczytu Ostry), Chata Skalka, która również znajduje się poniżej szczytu o tej samej nazwie, Chata Šumná na przełęczy Pustevny. Nocować można oczywiście także na kwaterach w miejscowościach u podnoża gór. Po Beskidzie Śląsko-Morawskim raczej nie wędruje się z namiotem, a na terenie obszaru chronionego biwakowanie jest zabronione.

Kapliczka zaprojektowana przez Dušana Jurkoviča, przełęcz Pustevny. Jedyna pamiątka po pustelnikach, zamieszkujących dawniej to popularne dziś wśród turystów miejsce.

fot.: Paulina Wojciechowska

Z ciekawostek – na terenie Beskidu Śląsko-Morawskiego istniały schroniska wybudowane przez polskie towarzystwa turystyczne: Schronisko PTT „Beskid” na Ropiczce oraz Schronisko PTT „Beskid Śląski” na Kozubowej.

Łysa Góra jest łatwa do wypatrzenia z daleka - a i z bliska robi duże wrażenie, ze względu na sporą wysokość względną. Tutaj widziana z miejscowości Kunčice pod Ondřejníkem.

fot.: Paulina Wojciechowska

Do większości miejscowości u podnóży Beskidu Śląsko-Morawskiego można dojechać regionalnymi liniami kolejowymi. Połączeń jest dużo i są częste. Widać u Czechów jakoś opłaca się utrzymywać kolej Mieszkający bliżej gór po prostu dojeżdżają do Cieszyna. Warszawiacy i inni mieszkający dalej – mogą dojechać pociągiem do czeskiego Bohumina. Dobrą bazą wypadową są Ostravice – leżące pomiędzy Łysą Górą a Smrkiem. Inne wieksze miejscowości to: Frydek-Mistek, Trinec, Frydlant nad Ostravici, Jablunkov, Horni Becva, Roznov p. Radhostom. Podnoża Beskidu Śląsko-Morawskiego są jak na góry gęsto zamieszkane - zdecydowanie nie można mówić o małych wioskach, zagubionych w czasie. Dla Czechów te góry są dość częstym celem wycieczek - stąd gęsta sieć schronisk i innych punktów gastronomicznych oraz obecność wyciągów narciarskich. 

Nie ma większej trudności z zakupem map - popularna jest ta wydana przez  SHOCart w skali 1:40 000, można tez skorzystać z naszej Górskiej Mapy Turystycznej.

Beskid Śląsko-Morawski to - moim zdaniem - ciekawe uzupełnienie wycieczek po polskich Beskidach. Leży tuż za naszą granicą - i dla mieszkających blisko gór spokojnie może być celem weekendowych czy nawet jednodniowych wypadów. Gęsta sieć szlaków i infrastruktura czyni go dobrym celem na wypady rodzinne, a także wycieczki zimowe. Nie są to góry oferujące spektakularne wędrówki znajdującycym się powyżej górnej granicy lasu grzbietem, nie oferują rozległych widoków - tylko beskidzki standard, gdzie tu i ówdzie odsłania się przed nami piękny kawałek świata... Zdecydowanie warto tu od czasu do czasu wpadać

PS. Jest to także obszar do ekploatacji dla Planetowiczów. Wedle oficjalnych statystyk na Łysej Górze było 25 osób, ale na Smrku - 1, a na Radhoscie - 2 - na dzień napisania tego artykułu (24.01.2017).

Przydatne linki:

CHKO Beskydy: http://beskydy.ochranaprirody.cz/

Artykuł: Radhost - góra trzech religii

Artykuł: Korona Beskidu Śląsko-Morawskiego

Przykładowe wycieczki w TrekPLANNER

Autorka: Paulina Anna Wojciechowska

Redaktorka Działu Trekking

Data dodania artykułu: 24. 01. 17, data edycji: 10. 11. 2019.