Trenuj z głową- cz.1

Links News Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Invite a friend Bookmark Angielski

Join now Login on site

Articles

Articles > TREKKING > Trenuj z głową- cz.1

Trenuj z głową- cz.1

01-13-10

Każdy z nas wie, że wysiłek fizyczny i trening wpływają pozytywnie na organizm. To truizm. Jak to często bywa, za tego typu truizmami kryją się często dość skomplikowane zjawiska, które są znane tylko garstce fachowców. W tym artykule postaram się w prosty sposób pokazać jak wysiłek fizyczny i trening wpływają na funkcjonowanie serca wraz z układem naczyniowym i jakie parametry tego układu mogą zostać zwiększone dzięki treningowi i wysiłkowi fizycznemu. Nie trzeba nikogo przekonywać, że będąc wytrenowanymi czujemy się lepiej podczas naszych wyjść w góry i zamiast skupiać się na swojej słabości możemy w pełni te góry kontemplować. Jesteśmy też bezpieczniejsi ponieważ rezerwa kondycyjna może zostać uruchomiona w razie wystąpienia zagrożeń. Warto jednak podczas naszych treningów być świadomym zmian do jakich doprowadzamy w naszym organizmie, a następnie wiedzę tę wykorzystać do polepszania naszych wyników lub po prostu polepszania stanu naszego zdrowia. Żeby zrozumieć jak wysiłek fizyczny i trening wpływają na nasz organizm, a w szczególności na nasz układ sercowo- naczyniowy należy na wstępie przyjrzeć się budowie tego systemu, oraz wyjaśnić podstawowe parametry decydujące o sprawności tego układu. W uproszczeniu nasz układ sercowo- naczyniowy składa się z pompy centralnej (serca) oraz dwóch krwiobiegów – małego (płucnego) oraz dużego i transportowanego w nich płynu, czyli krwi. Oba krwiobiegi zbudowane z naczyń krwionośnych „dostarczających” (tętnice i tętniczki) „wymiennych”, które umożliwiają przepływ substancji pokarmowych (naczynia włosowate), oraz „zbierających”, odprowadzających krew z powrotem do serca (żyły i żyłki). Podstawowymi parametrami określającymi sprawność naszego układu sercowo- naczyniowego są:

· pojemność minutowa serca,

· objętość wyrzutowa serca oraz

· częstość akcji serca. Rys. Schemat układu sercowo-naczyniowego

Czym są te parametry? Po kolei. Pojemność minutowa serca jest najważniejszym parametrem określającym sprawność serca. Jest to po prostu całkowita objętość krwi wypływającej z komory serca podczas jednej minuty. Parametr ten pozwala ocenić pracę centralnej pompy całego układu, a więc pokazuje możliwość przepływu krwi w całym organizmie. Objętość wyrzutowa to objętość krwi wypływającej z komory podczas pojedynczego skurczu serca. Częstość akcji serca określana jest zaś jako liczba skurczów serca na minutę.

Wszystkie te parametry maja istotne znaczenie podczas wysiłku fizycznego. Wszystkie też podlegają zmianom w czasie jego trwania, w tym sensie, iż podczas wysiłku fizycznego parametry te ulęgają zwiększeniu. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta. W czasie wysiłku fizycznego o charakterze submaksymalnym i maksymalnym wzrasta zapotrzebowanie organizmu na tlen. W związku z tym wzrastają tak częstość pracy serca, jak i zarazem pojemność minutowa serca. Dzieje się tak aby pokryć dług tlenowy powstający na skutek wysiłku. Jednak czy w każdym rodzaju wysiłku zachodzą takie same reakcje? Otóż nie. Taki rodzaj powstawania energii potrzebnej do wykonywania wysiłku, np. podchodzenia pod szczyt, w którym przeważającą rolę odgrywają procesy tlenowe nazywamy aerobowym. Organizm wytwarza wówczas energię przy znaczącym udziale tlenu. Jednak tylko do pewnej granicy. Tą granicę nazywamy progiem beztlenowym. Gdy intensywność wysiłku wzrasta, dochodzi do sytuacji, gdzie organizm nie nadąża już z wytwarzaniem energii w „sposób tlenowy” i przełącza się na inny rodzaj wytwarzania energii, nazywany anaerobowym. Każdy z nas zapewne doświadczył tego przykrego uczucia, kiedy podchodząc pod strome podejście albo mocno przyspieszając kroku odczuł dziwne wrażenie „mięknięcia nóg” i trudność z dłuższym utrzymaniem stałego tempa. To widoczny znak, iż nastąpiło przełączenie organizmu na działanie anaerobowe, które niestety nie jest już tak wydajne jak to z udziałem tlenu. Nogi odmawiają posłuszeństwa i musimy zwolnić ponieważ poziom, odkładającego się w wyniku takiego wysiłku w mięśniach, kwasu mlekowego gwałtownie wzrasta, a to powoduje dysfunkcje w pracy mięśni.

Wysiłek jaki podejmujemy w górach, uprawiając trekking, możemy scharakteryzować jako wysiłek długotrwały o średniej intensywności. Przy tego rodzaju wysiłku szczególnie dobrze sprawdzają się treningi wytrzymałościowe, dzięki którym możemy przesunąć dalej swój próg beztlenowy. A więc odpowiednio trenując oddalamy moment owego wcześniej wspomnianego „mięknięcia nóg”. Odpowiednio dobrany trening wytrzymałościowy powoduje wzrost unaczynienia naszych włókien mięśniowych odpowiadających za wysiłki wytrzymałościowe, co powoduje poprawę ich zdolności do pobierania i wykorzystywania tlenu. Następuje wzrost wydolności tlenowej, a więc przede wszystkim wzrost czynnika VO2max czyli tzw. maksymalnego pobierania tlenu. Maksymalne pobieranie tlenu jest uważane za główną zmienną wskazująca na wydolność układu sercowo-oddechowego. Jej zmierzenie dostarcza informacji o tym, o ile może wzrosnąć wydolność pod wpływem wysiłku fizycznego. Średnie wartości dla mężczyzn i kobiet to odpowiednio około 30- 55 ml *kg ˉ ¹ * minˉ ¹ i 24-40 ml *kg ˉ ¹ * minˉ¹. Sportowcy trenowani wytrzymałościowo mogą mieć VO2max na poziomie większym niż 80 ml *kg ˉ ¹ * minˉ ¹. Vo2max oraz reakcje układu oddechowego na wysiłek i trening to jednak temat na odrębny artykuł. W tym miejscu wrócimy jednak do rozważań dotyczących adaptacji naszego układu sercowo naczyniowego do wysiłku i treningu. Jakie zmiany zachodzą więc w podstawowych parametrach określających sprawność tego układu u osób trenujących? Tego dowiecie się w drugiej części artykułu. c.d.n. Autor: Redakcja

Comments

Nie ma żadnych komentarzy

Links Contact Us About Us Advertisement Terms of use FAQ Add story Partners Bookmark