Linki News Kontakt O nas Reklama Regulamin FAQ Dodaj opinie Partnerzy Zaproś znajomego Dodaj do ulubionych Angielski Polski
Angielski Polski
Artykuły
Jaworniki - góry dla koneserów
16-06-17

 

Wielki JawornikTREKKING. Łagodne podejście przez las, a później widokowa polanka. Pięknie pachnie górska łąka. Widok na sąsiednie pasmo z charakterystycznym szczytem Łysej Góry - ciekawe czy w myśl miejscowych legend tu także odbywają się sabaty czarownic? Słychać tylko szum wiatru... i nasze myśli. Krajobraz typowo beskidzki - jakby ten sam las, ta sama łąka, podobny widok. Znajdujemy się jednak u naszych braci Słowaków - w mało znanym paśmie Jaworników.

 

Jaworniki (słow. i cz. "Javorniky") znajdują się na pograniczu czesko-słowackim, przy czym większa ich część leży w granicach Słowacji. Część pasma leży w Obszarze Chronionego Krajobrazu Beskidy (czes. "Chráněná krajinná oblast (CHKO) Beskydy"), mimo że Jaworniki formalnie nie przynależą już do Beskidów - są częścią Karpat Słowacko-Morawskich w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich. Pasmo Jaworników ma ok. 30 km długości, ok. 5 - 10 km szerokości, zbudowane jest z fliszu karpackiego (piaskowców i łupków). Wysokie Jaworniki, najważniejsze pasmo, mają charakter pojedyńczego, mało rozczłonkowanego grzbietu, toczonego przez przedgórza. Jaworniki graniczą z Górami Hostyńsko-Wsetyńskimi, Beskidem Kisuckim, Małą Fatrą, Górami Strażowskimi, Białymi Karpatami i Górami Wizowickimi. Najwyższym szczytem pasma jest Wielki Jawornik, 1071 m n.p.m. Jego zdobycie jest jednym z elementów koniecznych do otrzymania Międzynarodowej Odznaki Beskidów - obejmującej góry Polski, Czech i Słowacji. Inne znane szczyty to m.in. Mały Jawornik (1019 m n.p.m.), Stolecny (960 m n.p.m.), Makyta (923 m n.p.m. - oddzielona od głównego grzbietu głęboką Papayską Przełęczą), Stracenec (1055 m n.p.m.). Większość pasma należy do zlewni Wagu. W lasach złożonych głównie z jodeł i buków żyją m.in. niedźwiedzie, wilki i rysie.

 

Wielki Jawornik

Stratenec - na szczycie charakterystyczne dla Słowacji krzyże, pomnik bohaterów II wojny światowej oraz wieża widokowa.

fot.: Paulina Wojciechowska

 

Ze względu na łagodne grzbiety i stosunkowo niewielkie wzniesienia Jawroniki od wieków były wykorzystywane gospodarczo, był to teren licznych działań wojennych - od wojen husyckich do II wojny światowej. Na najwyższym szczycie pasma znajdziemy m.in. pomnik upamiętniający wyzwolicieli Wielkich Kralovic z lat 1944 - 45. Podczas wędrówek pasmem znajdziemy liczne pomniki, nawiązujące do bohaterów tamtych czasów, możemy napotkać ślady szańców i innych umocnień - np. z czasów wojny trzydziestoletniej.

 

Jaworniki „z wyglądu" bardzo przypominają nasze Beskidy - niewielkie podejścia, zalesione grzbiety, urocze leśne polanki, porośnięte krzakami borówek - z mniej lub bardziej rozległymi widokami - na Beskid Śląsko-Morawski, Małą Fatrę i inne okoliczne pasma. W pogodne dni widać Tatry, a z drugiej strony - Pradziada. Mijane często wyciągi informują wędrowca, że zimą musi tu być pewnie sporo hałaśliwych „narciarzy wyciągowych". Na szczęście tylko w miejscach dla nich przeznaczonych. Żadnych spektakularnych widoków i wielkich turystycznych atrakcji - dzięki czemu w te góry nawet w sezonie wakacyjnym nie przyjeżdżają dzikie tłumy wczasowiczów. Ot, takie „góry dla koneserów", szczególnie dla takich, co Beskidy schodzili wzdłuż i wszerz - pragną z jednej strony czegoś nowego, ale z drugiej nie chcą zbyt daleko wyjeżdżać. Jaworniki pokryte są gęstą siecią szlaków turystycznych oraz ścieżek dydaktycznych, oznakowanych podobnie jak w Polsce - z tą różnicą, że w Czechach odległości pomiędzy poszczególnymi punktami nie są podane w godzinach, lecz w kilometrach. Głównym grzbietem Jaworników prowadzi szlak czerwony.

Jaworniki

Choć Jaworniki nie są częścią Beskidów - wędrówka głównym grzbietem ma beskidzki charakter. Widok z jednej w polanek w pobliżu Jakubowskiego Wierchu.

fot.: Paulina Wojciechowska

Charakterystycznym elementem jawornickiego krajobrazu są wykute w kamieniu rzeźby. Niektóre przedstawiają konkretne postaci - np. aniołki, inne to formy abstrakcyjne - paski, koła, Podczas postoju na widokowej polanie możemy dodatkowo podyskutować „co artysta miał na myśli", rzeźby także całkiem fajnie komponują się na zdjęciach. Patronem jednej z wież widokowych jest anioł... który kształtem przypomina raczej smoka.

 

aniołki

Urozmaicenie jawornickiego krajobrazu - wykute w kamieniu rzeźby

fot.: Paulina Wojciechowska

 

Na ważniejszych szczytach pasma Jawroników znajdziemy księgi pamiątkowe - w których możemy zostawić swój pamiątkowy wpis „w sposób cywilizowany" tzn. nie na wiatce, kamieniu czy drzewie.  Zeszyciki umieszczone są w specjalnych skrzyneczkach, przytwierdzonych do drzewa lub słupka z oznaczeniem szlaku czy skałki, żeby zapobiec ich zniszczeniu. Niestety nie mają żadnego zabezpieczenia przed kradzieżami - zostawiając to uczciwości górskich turystów. Podobną książkę napotkałam w tym roku na szycie Rysów - nie kojarzę jej z wcześniejszych wyjść, co znaczyć może, że pomysł wystawiania zeszytów dla wpisów turystów jest u naszych sąsiadów dość młody.

 

Niestety, w Jawornikach brakuje typowej bazy turystycznej. W pobliżu wyciągów znajdziemy wprawdzie obiekty noclegowe, takie jak hotel górski Potras, ale są to raczej przeznaczone dla narciarzy hotele niż górskie schroniska. Ceny noclegów zaczynają się od ok. 70 PLN, a „klimat" dodatkowo psuje fakt, że do wielu z nich można dojechać samochodem. Ale za to karmią dobrze i przyzwoitej cenie. Brakuje także pól namiotowych czy kempingów. Nocowanie „na dziko" jest zabronione, ale nie ma też bardzo restrykcyjnych leśnych strażników. Jeśli chcemy spać w pobliżu grzbietu pojawiają się oczywiście problemy z wodą - do skąpych strumieni lub źródełek trzeba schodzić stromo w dół. W miejscowościach u podnóża Jaworników znajdziemy noclegi w pensjonatach i hotelach o różnym standardzie. Oferta jest spora, ponieważ zimą to dość popularne ośrodki narciarskie, a tereny są dość gęsto znaldnione. Na szlakach spotkamy także sporo rowerzystów.

 

widoki na Małą Fatrę

Poranne widoki na Małą Fatrę.

fot.: Paulina Wojciechowska

 

Turystyczne miejscowości w okolicy to m.in. Vestin, Cadca, Bumbalka czy Kohutka - Portasz, Podate, Vielkie Kralovice, Kasarne, Lidecko, Veľké Rovné, Cetrov, Semetes. Zarówno w Czechach, jak i na Słowacji całkiem nieźle funkcjonuje komunikacja pociągowa - dojeżdżają do naprawdę niewielkich miejscowości. W okolice Jaworników najlepiej dostać się przekraczając granicę pociągiem na przejściach Chałupki/Bohunin (Czechy) lub w Zwardoniu/Skalite (Słowacja, stąd połączenie np. do Cadcy, skąd bezpośrednio wychodzi szlak prowadzący na główny grzbiet Jaworników). Dostępne przez internet są mapa "Beskydy Jaworniki "wydawnictwa SOHCart oraz "Javorniky - Puchov" wydawnictwa VKU Harmanec.

 

Informacje praktyczne w języku polskim: http://www.czeskiegory.pl/beskidy/

Zobacz też: szlaki w Jawornikach

 

Autorka: Paulina Anna Wojciechowska

Redaktorka Działu Trekking

 

Tekst i fotografie zawarte w artykule są chronione prawem autorskim. Redakcja nie wyraża zgody na kopiowanie całości bądź fragmentów tekstu nawet z podaniem źródła.

 


Komentarze
  • Nie ma żadnych komentarzy
Copyright by planetagor.pl